A. G. Baumgarten’da duyusal bilginin bilimi olarak estetik


































































yaratılamayacağını, düşüncenin her kesin şeklinin ele alınması ile bunun mümkün olabileceğini, fakat yine sadece bu yaradılışla doğulabileceğini de görebilirsiniz, yani doğadan gelmiyorsa, herhangi bir bilginin güzellik için kullanımı mümkün olmaz.39
1.2.1. Estetik Alıştırma
Doğal estetiğin kendi potansiyelini geliştirmek için pratik yapmaya ihtiyacı vardır. İyi bir eğitim alırsa, doğal estetik, daha sonra kendisine başvurulabilecek bir kavram olarak güzel düşünme sanatına dönüştürülebilir. Baumgarten, bir estetikçinin yeteneklerinin öğrenilebilir olmadığını fakat alıştırmalarla çalıştırılabilir /ortaya çıkarılabilir olduğunu ve bunun sadece doğuştan gelen estetik yaradılışa sahip olanlar için geçerli olduğunu söyler. Ruhsal yetileri (facultas animae) geliştirmek, sürekli duyular ile alıştırmalar yapmakla gerçekleşir.
Başarılı estetikçilerin (felix aestheticus) doğuştan gelen ayırırcı özelliklerinden bir tanesi, estetik alıştırma yapma isteğidir. Bu alıştırmalar, doğuştan sahip olunan yetilerin kapsamında, belirli bir konu/tema, bir düşünce, bir olay içinde uygulanmalıdır. Bu şekilde güzel düşünmenin tamamlanması kazanılmış olur.40
Estetik alıştırmalar çocukluk döneminde başlar. Leibniz müzik ruhların coşkunluklarının bilinçsiz (bir) sayımıdır. metafizikte bilinçsiz bir alıştırmadır, bu metafizikte ruh, felsefe yaptığını bilmiyor41 der.
Baumgarten da, estetik alıştırmaların çocuk tarafından bilinçsizce yapılmaya başlandığını söyler. Öyle ki bir çocuk, düşündüğünü bilmeden düşünür; mümkün olduğu kadar güzel düşünmeye ve bu şekilde estetik alıştırmalar uygulamaya başlar.42 Doğal estetiğe sahip olan çocuk, .sohbet ederken, oyun oynarken özellikle kendi başına oyunlar yaratır, kendini küçük bir oyun yöneticisi olarak göstermek üzere kan ter içinde kalır- alıştırmalarını uygular. Eğer çocuk, gördüklerini, duyduklarını güzel olarak algılıyorsa, tüm bu eylemler onun estetik alıştırmalarını oluşturur.43

39 Baumgarten, A. G., a.g.e., s. 25 – 27 40 a.g.e., s. 29 41 Adams, R. M., a.g.e., s. 62 42 Baumgarten, A. G., a.g.e., s. 33 43 a.g.e., s. 35

19



26. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

güzel
baumgarten
estetik
olan
sadece
kendi


26. SAYFA ICERIGI

yaratılamayacağını, düşüncenin her kesin şeklinin ele alınması ile bunun mümkün olabileceğini, fakat yine sadece bu yaradılışla doğulabileceğini de görebilirsiniz, yani doğadan gelmiyorsa, herhangi bir bilginin güzellik için kullanımı mümkün olmaz.39
1.2.1. Estetik Alıştırma
Doğal estetiğin kendi potansiyelini geliştirmek için pratik yapmaya ihtiyacı vardır. İyi bir eğitim alırsa, doğal estetik, daha sonra kendisine başvurulabilecek bir kavram olarak güzel düşünme sanatına dönüştürülebilir. Baumgarten, bir estetikçinin yeteneklerinin öğrenilebilir olmadığını fakat alıştırmalarla çalıştırılabilir /ortaya çıkarılabilir olduğunu ve bunun sadece doğuştan gelen estetik yaradılışa sahip olanlar için geçerli olduğunu söyler. Ruhsal yetileri (facultas animae) geliştirmek, sürekli duyular ile alıştırmalar yapmakla gerçekleşir.
Başarılı estetikçilerin (felix aestheticus) doğuştan gelen ayırırcı özelliklerinden bir tanesi, estetik alıştırma yapma isteğidir. Bu alıştırmalar, doğuştan sahip olunan yetilerin kapsamında, belirli bir konu/tema, bir düşünce, bir olay içinde uygulanmalıdır. Bu şekilde güzel düşünmenin tamamlanması kazanılmış olur.40
Estetik alıştırmalar çocukluk döneminde başlar. Leibniz müzik ruhların coşkunluklarının bilinçsiz (bir) sayımıdır. metafizikte bilinçsiz bir alıştırmadır, bu metafizikte ruh, felsefe yaptığını bilmiyor41 der.
Baumgarten da, estetik alıştırmaların çocuk tarafından bilinçsizce yapılmaya başlandığını söyler. Öyle ki bir çocuk, düşündüğünü bilmeden düşünür; mümkün olduğu kadar güzel düşünmeye ve bu şekilde estetik alıştırmalar uygulamaya başlar.42 Doğal estetiğe sahip olan çocuk, .sohbet ederken, oyun oynarken özellikle kendi başına oyunlar yaratır, kendini küçük bir oyun yöneticisi olarak göstermek üzere kan ter içinde kalır- alıştırmalarını uygular. Eğer çocuk, gördüklerini, duyduklarını güzel olarak algılıyorsa, tüm bu eylemler onun estetik alıştırmalarını oluşturur.43

39 Baumgarten, A. G., a.g.e., s. 25 – 27 40 a.g.e., s. 29 41 Adams, R. M., a.g.e., s. 62 42 Baumgarten, A. G., a.g.e., s. 33 43 a.g.e., s. 35

19

İlgili Kaynaklar







single.php