A. G. Baumgarten’da duyusal bilginin bilimi olarak estetik


































































sözcükleri özenle seçerek ve bir araya getirerek, doğaçlamalar ortaya koyar. Baumgarten, doğal durumdaki/ham ruh ile alıştırmalarla eğitilmiş ruhun birbirine karıştırılmaması konusunda uyarıda bulunur. Homeros ve Pindare gibi şairleri örnek gösterir ve yeteneklerinin vahşi doğadan bir anda türemediklerini47 söyleyerek, başarılı estetikçi (felix aestheticus) olma yolunda estetik alıştırmaların önemine ve gerekliliğine vurgu yapar.
Doğaçlamaların dışında estetik alıştırmalar kapsamında yer alan bir alıştırma türü de, okurken ya da dinlerken, güzel düşünülmüş olanı kendi güzelliği içinde tanıyabilmek, görebilmek, hissedebilmek ve o güzelliği incelemektir. Bir yazarın veya konuşmacının düşüncelerini güzel, iyi, haklı olarak değerlendirmek, taklitle de olsa onunla birlikte güzel düşünmek demektir. Ancak kişi için daha fazla anlam ifade eden konulara yönelen alıştırmaların etkileri ve güçleri daha büyüktür. Kast edilenler, heuristik (buluşsal) anlam taşıyan, ruhun kendi gücünden doğan ve yine kendi gücüyle ortaya çıkardığı doğaçlamalardır.48 Bir yazarla birlikte güzel düşünebilmek, güzeli görebilmek önemli bir estetik alıştırma olmasının yanı sıra, kişinin ruhundan kaynaklandığı ve ruhundan çıkanların ifadesi olmaları bakımından, doğaçlamaların estetik eğitim için sağlayacağı yarar daha fazladır.
Doğal estetik, sanat eğitimine dahil edilirse, estetik alıştırmalar daha doğru biçimde uygulanmış olur. Bu alıştırmalar her defasında, eğitilecek estetikçiler, güzel bilgiyi etkili şekilde geçerli kıldıklarında, sadece ruha değil, aynı zamanda yaradılışa kendine has pratik beceriler kazandırır ve onları alışılmışlık ile güçlendirir. Estetikçi her defasında, doğuştan gelen niteliğinin doruğa yükselişini öğrenir.
1.2.2. Estetik Eğitim
Baumgarten, çocukluk döneminde dikkat, hafıza kabiliyeti, fikir kabiliyeti, fanteziyi eşit şekilde geliştiren estetik alıştırmaların teoriyle desteklenmesi ve bu teorilerin de yine alıştırmalarla uygulanabilirlik seviyesine getirilmesi gerektiği görüşündedir. Başarılı estetikçinin (felix aestheticus) çocukluğundan itibaren süregelen estetik alıştırmalarının estetik eğitimle tamamlanması gereklidir.
47 a.g.e., s. 33 48 a.g.e., s. 35
21



28. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

estetik
güzel
estetikçi
sanat
olma
ortaya


28. SAYFA ICERIGI

sözcükleri özenle seçerek ve bir araya getirerek, doğaçlamalar ortaya koyar. Baumgarten, doğal durumdaki/ham ruh ile alıştırmalarla eğitilmiş ruhun birbirine karıştırılmaması konusunda uyarıda bulunur. Homeros ve Pindare gibi şairleri örnek gösterir ve yeteneklerinin vahşi doğadan bir anda türemediklerini47 söyleyerek, başarılı estetikçi (felix aestheticus) olma yolunda estetik alıştırmaların önemine ve gerekliliğine vurgu yapar.
Doğaçlamaların dışında estetik alıştırmalar kapsamında yer alan bir alıştırma türü de, okurken ya da dinlerken, güzel düşünülmüş olanı kendi güzelliği içinde tanıyabilmek, görebilmek, hissedebilmek ve o güzelliği incelemektir. Bir yazarın veya konuşmacının düşüncelerini güzel, iyi, haklı olarak değerlendirmek, taklitle de olsa onunla birlikte güzel düşünmek demektir. Ancak kişi için daha fazla anlam ifade eden konulara yönelen alıştırmaların etkileri ve güçleri daha büyüktür. Kast edilenler, heuristik (buluşsal) anlam taşıyan, ruhun kendi gücünden doğan ve yine kendi gücüyle ortaya çıkardığı doğaçlamalardır.48 Bir yazarla birlikte güzel düşünebilmek, güzeli görebilmek önemli bir estetik alıştırma olmasının yanı sıra, kişinin ruhundan kaynaklandığı ve ruhundan çıkanların ifadesi olmaları bakımından, doğaçlamaların estetik eğitim için sağlayacağı yarar daha fazladır.
Doğal estetik, sanat eğitimine dahil edilirse, estetik alıştırmalar daha doğru biçimde uygulanmış olur. Bu alıştırmalar her defasında, eğitilecek estetikçiler, güzel bilgiyi etkili şekilde geçerli kıldıklarında, sadece ruha değil, aynı zamanda yaradılışa kendine has pratik beceriler kazandırır ve onları alışılmışlık ile güçlendirir. Estetikçi her defasında, doğuştan gelen niteliğinin doruğa yükselişini öğrenir.
1.2.2. Estetik Eğitim
Baumgarten, çocukluk döneminde dikkat, hafıza kabiliyeti, fikir kabiliyeti, fanteziyi eşit şekilde geliştiren estetik alıştırmaların teoriyle desteklenmesi ve bu teorilerin de yine alıştırmalarla uygulanabilirlik seviyesine getirilmesi gerektiği görüşündedir. Başarılı estetikçinin (felix aestheticus) çocukluğundan itibaren süregelen estetik alıştırmalarının estetik eğitimle tamamlanması gereklidir.
47 a.g.e., s. 33 48 a.g.e., s. 35
21

İlgili Kaynaklar







single.php