A. G. Baumgarten’da duyusal bilginin bilimi olarak estetik


































































5) Konu edilen çok önemli değilse ve hakikat mi yoksa olasılık mı olduğunun kontrol edilmesi gerekmiyorsa,
6) Bir şeyler akla gelir ve bunlar hakkında az da olsa bir kesinlik varsa ama yine de akıl-benzeri bu konu ile ilgileniyor ve hiçbir şekilde çelişkileri beraberinde getirmiyorsa,
7) Düşüncelerinde belki bir olaya rastlıyor ve buna karşın akılda bunlar belirli güçler ölçüsünde tam olarak yaşayan hareket nedenlerinden oluşsa bile, gerçekten kişinin koşullarına uygun olup olmadığını belirleyemiyor ve ancak duyusal bilginin güçleri nedeniyle yine de kişiye ne çok önemli ne de önemsiz geliyorsa.
Estetik gereklilik, tam anlamıyla bilinen gerçeğin sıkça uzaklaştırılması ve olasılıklara yönelme oluşumu
8) ilgili kişinin geleneksel düşünme tarzı; bir olgunun canlandırılması, geleneksel karakterlerle bir kez özleştirildiğinde, devreye giren kişilerin atalarının adetleri ve alışkanlıkları, anavatan ruhu içinde vs. gibi hususlarla geniş anlamda yeni tür bir insan davranışı resmini gözünde canlandırması ile de oluşur. Öncelikle uyumlu gibi görünmektedir ve hiç bir şekilde manevi anlamı güç bağlamında rencide etmez, ancak ortaya çıkışı yine de hiç bir kesin ve belirli gerçeği ortaya koymaz.
Estetik gereklilik, kesin tanınan gerçek yerine olasılığın kabulü:
9) sonradan eğer hikye ve deneyim bunun hakkında sessiz kalırsa, güçlü bir adamın alçak gönüllü bir asil veya yüce ve kahraman – karakteri ve geleneksel düşünme tarzı bağlamında, doğru hareket etmek üzere kendine sunulan pek çok olanak arasından gerçekten doğruyu seçmiş olması yine de onun aslında neyi seçmesi gerektiğini ortaya koyar. O zaman tam olarak bu geleneksel gerçek, elbette eğer sadece bir olasılık ise, tüm dikkatleri kullanarak kaçacaktır.
10) Gerçek ve bütünlük içinde emin olmaya dayalı güzel düşünmenin hareket nedenleri ve aynı mantık bağlamında hakiki sonuçları ya bilinmiyordur ya da estetik ufkun çok üzerinde bulundukları veya başka nedenlerden, örneğin şeref ve arzular öne çıkarılmadığından ötürü böyledir. Ancak yine de kesin bir boşluk tamamen etkisiz bir mantıklı olayla akıl-benzerinin üzerine getirilebilirse doldurulabilir.
37



44. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

gerçek
onun
hakikat
ancak
ortaya
gibi


44. SAYFA ICERIGI

5) Konu edilen çok önemli değilse ve hakikat mi yoksa olasılık mı olduğunun kontrol edilmesi gerekmiyorsa,
6) Bir şeyler akla gelir ve bunlar hakkında az da olsa bir kesinlik varsa ama yine de akıl-benzeri bu konu ile ilgileniyor ve hiçbir şekilde çelişkileri beraberinde getirmiyorsa,
7) Düşüncelerinde belki bir olaya rastlıyor ve buna karşın akılda bunlar belirli güçler ölçüsünde tam olarak yaşayan hareket nedenlerinden oluşsa bile, gerçekten kişinin koşullarına uygun olup olmadığını belirleyemiyor ve ancak duyusal bilginin güçleri nedeniyle yine de kişiye ne çok önemli ne de önemsiz geliyorsa.
Estetik gereklilik, tam anlamıyla bilinen gerçeğin sıkça uzaklaştırılması ve olasılıklara yönelme oluşumu
8) ilgili kişinin geleneksel düşünme tarzı; bir olgunun canlandırılması, geleneksel karakterlerle bir kez özleştirildiğinde, devreye giren kişilerin atalarının adetleri ve alışkanlıkları, anavatan ruhu içinde vs. gibi hususlarla geniş anlamda yeni tür bir insan davranışı resmini gözünde canlandırması ile de oluşur. Öncelikle uyumlu gibi görünmektedir ve hiç bir şekilde manevi anlamı güç bağlamında rencide etmez, ancak ortaya çıkışı yine de hiç bir kesin ve belirli gerçeği ortaya koymaz.
Estetik gereklilik, kesin tanınan gerçek yerine olasılığın kabulü:
9) sonradan eğer hikye ve deneyim bunun hakkında sessiz kalırsa, güçlü bir adamın alçak gönüllü bir asil veya yüce ve kahraman – karakteri ve geleneksel düşünme tarzı bağlamında, doğru hareket etmek üzere kendine sunulan pek çok olanak arasından gerçekten doğruyu seçmiş olması yine de onun aslında neyi seçmesi gerektiğini ortaya koyar. O zaman tam olarak bu geleneksel gerçek, elbette eğer sadece bir olasılık ise, tüm dikkatleri kullanarak kaçacaktır.
10) Gerçek ve bütünlük içinde emin olmaya dayalı güzel düşünmenin hareket nedenleri ve aynı mantık bağlamında hakiki sonuçları ya bilinmiyordur ya da estetik ufkun çok üzerinde bulundukları veya başka nedenlerden, örneğin şeref ve arzular öne çıkarılmadığından ötürü böyledir. Ancak yine de kesin bir boşluk tamamen etkisiz bir mantıklı olayla akıl-benzerinin üzerine getirilebilirse doldurulabilir.
37

İlgili Kaynaklar







single.php