A. G. Baumgarten’da duyusal bilginin bilimi olarak estetik


































































11) Eğer belirli konular belki de tam olarak dar kapsamlı hakikat isteklere veya da bir dedikodu ve dinleyiciler belirli bir tasavvuru içinde, aslında görsellik uyandırabileceği için güzel düşünülmüş olma zorunluluğu estetik yasalara karşı gelme konusunu pek de mümkün kılmamaktadır. Sonrası estetik olasılık için çok gerekli olur, bu şekilde ön yargının büyümesi önlenir, ancak birbiri ile çelişen bir takım konular burada birbiri ile ilişkilendirilmiştir.
12) Eğer alana kavramsal soyutluk veren mantıklı gerçek ya bu denli derinde gizlidir ve ne akıl ne de mantık tarafından hiç bir zaman gün ışığına çıkarılamayacaktır ya da en azından ilgili, yani yöneldiğimiz kişilere fazla yüksekten ya da fazlaca ileriden bakarsak ve olması gereken de burada pek yanlış görünmüyorsa, içinde yine de belirli bir tasavvur barındıracaktır. Eğer bu ilk bakış açısına karşı aynı düşüncede olmayan mantıklı bağlantılara zarar vermeden, kasıtlı hileden uzak ve soysuz bir tahrifat olmadan önerilebilirse daha genel yayılabilir ve daha yüksek bir gerçeğin nefesi ile doldurulur.
13) En fazla mümkün olan gerçeğin tam olarak araştırılması estetikçileri bazen yalana da zorlar. Yani kendisi, en geniş anlamda yanlış veya kendi düşüncelerine dhil edilen hususun görülebilen tüm gerçeğe denk geldiğinden bile haberi olmayan birisidir. Kişi kendini tanıtmalıdır. Aslında kesin, genel ve geniş kapsamlı, tam olarak tanınmış yaklaşık 20 işaret içeren gerçeği tasavvur edebilecektir. Ayrıca daha kesin, daha az genel, daha az soyut ve akla yatkın diğer güzel bağlantıları ilk gerçeğin yerine koyabiliriz. Bu ikincinin içinde ise 40 işaret vardır. Bunlardan on tanesi her açıdan bakıldığında gerçeklikleri bağlamında ona göre kuşkuludur, yani tüm bunların daha duru bir akla olan mesafelerini korumadığı ve bir estetikçi için yanlışlık içermediği halde oluştukları bilinmektedir. Diğer otuz işaret ise gerçeğin diğer ilkeleri ile oldukça uyumlu bir bağlantı halindedir ve aklın konusu olarak ortaya konulurken bu 10 işaret için ilk anılan mantıklı hakikate oranla daha iyi bir dolgunluk, onur ve aydınlanma gücü seçilir, buradan çıkan sonuçla da 20 işaretli bir hakikat oluşur. Eğer ikinci durum tercih edilirse gerçeğin sunumu için 40-10 = 30 işaret kullanılabilir. Bu nedenle daha sonra anılan yanlış ilk olarak adı geçen gerçeğe oranla öne çekilmelidir.
Güzel düşünen estetikçi, anılan hakikatten sapmak ve sadece bir olasılığa yönelmek için o kadar çok gereklilik tarafından sıkıştırılır ki şair olmaması nadirdir:
38



45. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

estetik
olma
güzel
olan
kendi
duru


45. SAYFA ICERIGI

11) Eğer belirli konular belki de tam olarak dar kapsamlı hakikat isteklere veya da bir dedikodu ve dinleyiciler belirli bir tasavvuru içinde, aslında görsellik uyandırabileceği için güzel düşünülmüş olma zorunluluğu estetik yasalara karşı gelme konusunu pek de mümkün kılmamaktadır. Sonrası estetik olasılık için çok gerekli olur, bu şekilde ön yargının büyümesi önlenir, ancak birbiri ile çelişen bir takım konular burada birbiri ile ilişkilendirilmiştir.
12) Eğer alana kavramsal soyutluk veren mantıklı gerçek ya bu denli derinde gizlidir ve ne akıl ne de mantık tarafından hiç bir zaman gün ışığına çıkarılamayacaktır ya da en azından ilgili, yani yöneldiğimiz kişilere fazla yüksekten ya da fazlaca ileriden bakarsak ve olması gereken de burada pek yanlış görünmüyorsa, içinde yine de belirli bir tasavvur barındıracaktır. Eğer bu ilk bakış açısına karşı aynı düşüncede olmayan mantıklı bağlantılara zarar vermeden, kasıtlı hileden uzak ve soysuz bir tahrifat olmadan önerilebilirse daha genel yayılabilir ve daha yüksek bir gerçeğin nefesi ile doldurulur.
13) En fazla mümkün olan gerçeğin tam olarak araştırılması estetikçileri bazen yalana da zorlar. Yani kendisi, en geniş anlamda yanlış veya kendi düşüncelerine dhil edilen hususun görülebilen tüm gerçeğe denk geldiğinden bile haberi olmayan birisidir. Kişi kendini tanıtmalıdır. Aslında kesin, genel ve geniş kapsamlı, tam olarak tanınmış yaklaşık 20 işaret içeren gerçeği tasavvur edebilecektir. Ayrıca daha kesin, daha az genel, daha az soyut ve akla yatkın diğer güzel bağlantıları ilk gerçeğin yerine koyabiliriz. Bu ikincinin içinde ise 40 işaret vardır. Bunlardan on tanesi her açıdan bakıldığında gerçeklikleri bağlamında ona göre kuşkuludur, yani tüm bunların daha duru bir akla olan mesafelerini korumadığı ve bir estetikçi için yanlışlık içermediği halde oluştukları bilinmektedir. Diğer otuz işaret ise gerçeğin diğer ilkeleri ile oldukça uyumlu bir bağlantı halindedir ve aklın konusu olarak ortaya konulurken bu 10 işaret için ilk anılan mantıklı hakikate oranla daha iyi bir dolgunluk, onur ve aydınlanma gücü seçilir, buradan çıkan sonuçla da 20 işaretli bir hakikat oluşur. Eğer ikinci durum tercih edilirse gerçeğin sunumu için 40-10 = 30 işaret kullanılabilir. Bu nedenle daha sonra anılan yanlış ilk olarak adı geçen gerçeğe oranla öne çekilmelidir.
Güzel düşünen estetikçi, anılan hakikatten sapmak ve sadece bir olasılığa yönelmek için o kadar çok gereklilik tarafından sıkıştırılır ki şair olmaması nadirdir:
38

İlgili Kaynaklar







single.php