ÖZET
Aslaner M.A., Acil servise kritik hasta başvurusu ve yoğun bakım yatışlarının değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Acil Tıp Uzmanlık Tezi. Ankara, 2014. Yaşlı, birden çok komorbidite ve onkolojik sorunları ile acil servise başvuran kritik hasta sayısındaki artış, yoğun bakım gereksinimi olan hasta sayısını da arttırmaktadır. 15 Nisan 14 Eylül 2013 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Acil Servisten 400 hasta (başvuruların %2.86sı) yoğun bakım ünitesine yatış için konsülte edildi. Yoğun bakım ünitesine yatış için yapılan uygunsuz konsültasyon; öncelik modeline göre %8, tanı modeline göre %7.8 ve objektif parametre modeline göre %37.9 oranında tespit edildi. Kritik hastaların 269u (%67.3) yoğun bakım ünitesine, 48i (%12) palyatif servise, 22si (%5.4) akut bakım servisine yatırıldı. Yoğun bakım ünitesine uygunsuz yatış ise; öncelik modeline göre % 11.9, tanı modeline göre % 11.4, objektif parametre modeline göre % 58 oranında saptandı. 61 hasta (%15.3) herhangi bir yoğun bakım ya da servise yatırılamadığı için acil serviste kaldı. Yoğun bakım ünitesine yatan hastalara göre acil serviste kalan hastalarda; yaş (ortalama 60 (18 -94) ile 67 (28 97)), öncelik modeli 3 (%11.9 ile %82), sepsis (%5.9 ile %49.2), pulmoner sistem ile ilgili tanılar (%14.5 ile % 50.8), gastrointestinal sistem tanıları (%3.7 ile %13.2), malignite (%21.2 ile %60.7) ve mortalite (%20.4 ile %75.4) daha fazla oranda tespit edildi. Mortalite, acil servisten yoğun bakım ünitesine 24 saat içinde yatanlara göre, 24-72 saatte yatan hastalarda 2.4 kat daha yüksek saptandı. Acil servise başvuran kritik hasta popülasyonun artması ve yatak sayısının sınırlı olması nedeniyle hastane yönetimleri kritik bakım ünitelerinin kapasitelerini arttırmaya yönelik önlemleri almalı, acil servis hekimleri de kritik hasta triajı konusunda dikkatli davranmalı ve kritik hastanın öncelik durumuna göre uygun transfer alanı (yoğun bakım, akut bakım, palyatif bakım) seçilmelidir. Ayrıca evde ve sağlık merkezlerinde palyatif bakım desteği verebilecek kuruluşların oluşturulması, acil servis başvurularının azalmasına yardımcı olabilir.
Anahtar kelimeler: Kritik hasta, öncelik modeli, yoğun bakıma yatış, palyatif bakım, acil servis kalabalıklığı
iv



4. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

bakım
öncelik
servis
tanı
yoğun
yatış


4. SAYFA ICERIGI

ÖZET
Aslaner M.A., Acil servise kritik hasta başvurusu ve yoğun bakım yatışlarının değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Acil Tıp Uzmanlık Tezi. Ankara, 2014. Yaşlı, birden çok komorbidite ve onkolojik sorunları ile acil servise başvuran kritik hasta sayısındaki artış, yoğun bakım gereksinimi olan hasta sayısını da arttırmaktadır. 15 Nisan 14 Eylül 2013 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Acil Servisten 400 hasta (başvuruların %2.86sı) yoğun bakım ünitesine yatış için konsülte edildi. Yoğun bakım ünitesine yatış için yapılan uygunsuz konsültasyon; öncelik modeline göre %8, tanı modeline göre %7.8 ve objektif parametre modeline göre %37.9 oranında tespit edildi. Kritik hastaların 269u (%67.3) yoğun bakım ünitesine, 48i (%12) palyatif servise, 22si (%5.4) akut bakım servisine yatırıldı. Yoğun bakım ünitesine uygunsuz yatış ise; öncelik modeline göre % 11.9, tanı modeline göre % 11.4, objektif parametre modeline göre % 58 oranında saptandı. 61 hasta (%15.3) herhangi bir yoğun bakım ya da servise yatırılamadığı için acil serviste kaldı. Yoğun bakım ünitesine yatan hastalara göre acil serviste kalan hastalarda; yaş (ortalama 60 (18 -94) ile 67 (28 97)), öncelik modeli 3 (%11.9 ile %82), sepsis (%5.9 ile %49.2), pulmoner sistem ile ilgili tanılar (%14.5 ile % 50.8), gastrointestinal sistem tanıları (%3.7 ile %13.2), malignite (%21.2 ile %60.7) ve mortalite (%20.4 ile %75.4) daha fazla oranda tespit edildi. Mortalite, acil servisten yoğun bakım ünitesine 24 saat içinde yatanlara göre, 24-72 saatte yatan hastalarda 2.4 kat daha yüksek saptandı. Acil servise başvuran kritik hasta popülasyonun artması ve yatak sayısının sınırlı olması nedeniyle hastane yönetimleri kritik bakım ünitelerinin kapasitelerini arttırmaya yönelik önlemleri almalı, acil servis hekimleri de kritik hasta triajı konusunda dikkatli davranmalı ve kritik hastanın öncelik durumuna göre uygun transfer alanı (yoğun bakım, akut bakım, palyatif bakım) seçilmelidir. Ayrıca evde ve sağlık merkezlerinde palyatif bakım desteği verebilecek kuruluşların oluşturulması, acil servis başvurularının azalmasına yardımcı olabilir.
Anahtar kelimeler: Kritik hasta, öncelik modeli, yoğun bakıma yatış, palyatif bakım, acil servis kalabalıklığı
iv

İlgili Kaynaklar







single.php