4.2 İklim değişikliği ve su kaynakları
Gerek doğal dinamikler gerekse insanoğlunun müdahaleleri sonucunda iklim sisteminde meydana gelebilecek değişikliklerin yerküre yağış rejimi ve dağılımında değişikliklere sebep olması kaçınılmazdır.
Sanayi öncesi döneme göre insan aktiviteleri sonucunda artış gösteren sera gaz emisyonları özellikle 1970 ve 2004 dönemleri arasında % 70 oranında artış göstermiştir.1 Artış paralelinde yerküre ortalama sıcaklığı artış eğilimine geçerek sıcaklık değişimine bağlı olarak hava olaylarında değişimler başlamıştır. Bir bölgede gerçekleşen uzun dönemli hava olayları olarak tanımlanan iklim2; iklim sistemi ana öğesi olan yağış sisteminde meydana gelen hassas değişiklikler ile etkileşim halindedir.
Yaşamın temel kaynağı olan su, yenilenebilen bir kaynak olmasına karşın iklim sistemi içerisindeki yağış rejimi, güneşlenme, buharlaşma gibi temel parametrelerine bağlı olarak alansal ve miktarsal değişim göstermektedir. Yağış rejiminde meydana gelen değişim bölgeden bölgeye farklılık göstermekte, bazı bölgelerde ani aşırı yağış ve sellere kimi yerlerde de meteorolojik3 ve hidrolojik4 kuraklığa neden olmaktadır. Yerüstü ve yeraltı su kaynaklarının beslenimi dikkate alındığı zaman her iki yağış rejiminin de su
1 IPCC. Climate Change 2007: The Physical Science Basis. Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change,Cambridge: Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC),2007;36. 2 Murat TÜRKEŞ, Utku SÜMER, Gönül ÇETİNEL. Küresel İklim Değişikliği ve Olası Etkileri. Ankara, Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, 2000, 7-24;2. 3 Meteorolojik kuraklık; gün, ay, yıl veya hidrolojik yıl içerisindeki yağışların uzun yıllar ortalaması ile bulunan göstergelerin eşik değerler ile mukayesesi sonucunda yağış düzeyinin değerlendirilmesini ifade etmektedir. 4 Hidrolojik kuraklık; uzun süre devam eden yağış eksikliği sonucu yeraltı ve yerüstü su kaynaklarında meydana gelen azalmayı ifade etmektedir.
86



100. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

iklim
kaynak
değişim
ıpcc
panel
change


100. SAYFA ICERIGI

4.2 İklim değişikliği ve su kaynakları
Gerek doğal dinamikler gerekse insanoğlunun müdahaleleri sonucunda iklim sisteminde meydana gelebilecek değişikliklerin yerküre yağış rejimi ve dağılımında değişikliklere sebep olması kaçınılmazdır.
Sanayi öncesi döneme göre insan aktiviteleri sonucunda artış gösteren sera gaz emisyonları özellikle 1970 ve 2004 dönemleri arasında % 70 oranında artış göstermiştir.1 Artış paralelinde yerküre ortalama sıcaklığı artış eğilimine geçerek sıcaklık değişimine bağlı olarak hava olaylarında değişimler başlamıştır. Bir bölgede gerçekleşen uzun dönemli hava olayları olarak tanımlanan iklim2; iklim sistemi ana öğesi olan yağış sisteminde meydana gelen hassas değişiklikler ile etkileşim halindedir.
Yaşamın temel kaynağı olan su, yenilenebilen bir kaynak olmasına karşın iklim sistemi içerisindeki yağış rejimi, güneşlenme, buharlaşma gibi temel parametrelerine bağlı olarak alansal ve miktarsal değişim göstermektedir. Yağış rejiminde meydana gelen değişim bölgeden bölgeye farklılık göstermekte, bazı bölgelerde ani aşırı yağış ve sellere kimi yerlerde de meteorolojik3 ve hidrolojik4 kuraklığa neden olmaktadır. Yerüstü ve yeraltı su kaynaklarının beslenimi dikkate alındığı zaman her iki yağış rejiminin de su
1 IPCC. Climate Change 2007: The Physical Science Basis. Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change,Cambridge: Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC),2007;36. 2 Murat TÜRKEŞ, Utku SÜMER, Gönül ÇETİNEL. Küresel İklim Değişikliği ve Olası Etkileri. Ankara, Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, 2000, 7-24;2. 3 Meteorolojik kuraklık; gün, ay, yıl veya hidrolojik yıl içerisindeki yağışların uzun yıllar ortalaması ile bulunan göstergelerin eşik değerler ile mukayesesi sonucunda yağış düzeyinin değerlendirilmesini ifade etmektedir. 4 Hidrolojik kuraklık; uzun süre devam eden yağış eksikliği sonucu yeraltı ve yerüstü su kaynaklarında meydana gelen azalmayı ifade etmektedir.
86

İlgili Kaynaklar







single.php