Çambaşı Göleti (Kabadüz, Ordu) fitoplanktonu ve trofik yapısının incelenmesi























































































































89
mevsimsel değişimin temel nedeni olabilir (Huszar ve Reynolds, 1997). Göl yüzeyinin yağışlı mevsim süresince kararsızlığı türlerin bolluğundaki değişimleri ve Shannon çeşitlilik değerini artırır. Temmuz 2009 ayı ile başlayan düzensiz yağışlar (Tablo 3.1) göldeki nutrient karışımını arttırarak tür çeşitliğinin de düzensizleşmesine neden olmuştur.
Sucul ekosistemlerde ortamın değişkenlik göstermesine sebep olan fiziksel, kimyasal ve biyolojik faktörlerin tamamı klorofil-a miktarını etkilemektedir. Bu nedenle klorofil-a miktarı, fitoplankton biyomasının ölçümünde dolaylı bir yöntem olarak kullanılır ve biyomas ile yakın ilişkilidir. Buna göre bir gölün besin maddeleri düzeyini ya da trofi yapısını belirlemek amacıyla, göl suyunda ölçülen klorofil-a miktarının yanında secchi derinliği ve toplam fosfor değerlerinin de kullanılması suretiyle çeşitli indeksler geliştirilmiştir. Bunlardan birisi de Carlson (1977)un geliştirdiği Trofik Yapı İndeks (TSI) modelidir. Araştırma süresince üç değişkene ait ortalama TSI değerleri; secchi diski derinliği 52.31, klorofil-a konsantrasyonu 16.43 ve toplam fosfor 89.77 olarak hesaplanmıştır. Secchi diski derinliği ve toplam fosfor değişkenlerine göre göletin ortalama değerleri ötrofik yapıdadır. Klorofil-a değişkenine göre gölet oligotrofik yapıdadır. Ayrıca her üç değişkene ait ölçümler yapılsa dahi trofik yapı sınıflandırılmasında önceliğin klorofil indisine verilmesi gerektiği belirtilmiştir (Carlson, 1977). 2009 ilkbahar, yaz ve sonbahar aylarında, tüm indisler birbirinden çok uzak olmuştur, ancak secchi diski derinliğini arazideki hava şartları da etkilediğinden daha yüksek çıkması muhtemeldir. Fosfor indis değerlerinin de çok yüksek olduğu görülmüştür. Buna göre bu aylarda toplam fosfor miktarı algal biyoması sınırlayan faktör olmuştur. Carlson (1983)a göre bu aylarda göldeki algal biyomas fosfat dışında azot, zooplankton beslenmesi ve toksinler gibi çeşitli faktörler tarafından sınırlandırılmıştır olabilir (Tablo 2.6). Acı Göl, Meke Gölü, Suğla Gölü (Akköz ve ark., 2009), Mogan Gölü (Manav, 2003), Yedikır Baraj Gölü (Maraşlıoğlu,2007) diğer trofik statü indeksinin kullanıldığı çalışmalardır.
Göllerin beslenme düzeyini gösteren bir diğer indis çeşidi de Nygaard (1949)ın önerdiği bileşik indistir. Bu indis Cyanobacteria, Chlorophyta, sentrik diyatome ve Euglenozoa üyelerinin toplam tür sayılarının Desmidiaceae üyelerinin toplam tür sayısına oranıyla hesaplanmaktadır. Hesaplanan bu indis değerine göre Çambaşı Göleti oligotrofik karakterlidir (C= 1.48). Yurdumuzda araştırılan diğer göllerde bu indis değeri Kurtboğazı Baraj Gölü (Aykulu ve Obalı, 1981)nde 6.3, Çubuk-I Baraj Gölü



99. SAYFAYA BENZER SAYFALAR

tabs_sener_yagiz_191898 - Sayfa
...


99. SAYFA ICERIGI

89
mevsimsel değişimin temel nedeni olabilir (Huszar ve Reynolds, 1997). Göl yüzeyinin yağışlı mevsim süresince kararsızlığı türlerin bolluğundaki değişimleri ve Shannon çeşitlilik değerini artırır. Temmuz 2009 ayı ile başlayan düzensiz yağışlar (Tablo 3.1) göldeki nutrient karışımını arttırarak tür çeşitliğinin de düzensizleşmesine neden olmuştur.
Sucul ekosistemlerde ortamın değişkenlik göstermesine sebep olan fiziksel, kimyasal ve biyolojik faktörlerin tamamı klorofil-a miktarını etkilemektedir. Bu nedenle klorofil-a miktarı, fitoplankton biyomasının ölçümünde dolaylı bir yöntem olarak kullanılır ve biyomas ile yakın ilişkilidir. Buna göre bir gölün besin maddeleri düzeyini ya da trofi yapısını belirlemek amacıyla, göl suyunda ölçülen klorofil-a miktarının yanında secchi derinliği ve toplam fosfor değerlerinin de kullanılması suretiyle çeşitli indeksler geliştirilmiştir. Bunlardan birisi de Carlson (1977)un geliştirdiği Trofik Yapı İndeks (TSI) modelidir. Araştırma süresince üç değişkene ait ortalama TSI değerleri; secchi diski derinliği 52.31, klorofil-a konsantrasyonu 16.43 ve toplam fosfor 89.77 olarak hesaplanmıştır. Secchi diski derinliği ve toplam fosfor değişkenlerine göre göletin ortalama değerleri ötrofik yapıdadır. Klorofil-a değişkenine göre gölet oligotrofik yapıdadır. Ayrıca her üç değişkene ait ölçümler yapılsa dahi trofik yapı sınıflandırılmasında önceliğin klorofil indisine verilmesi gerektiği belirtilmiştir (Carlson, 1977). 2009 ilkbahar, yaz ve sonbahar aylarında, tüm indisler birbirinden çok uzak olmuştur, ancak secchi diski derinliğini arazideki hava şartları da etkilediğinden daha yüksek çıkması muhtemeldir. Fosfor indis değerlerinin de çok yüksek olduğu görülmüştür. Buna göre bu aylarda toplam fosfor miktarı algal biyoması sınırlayan faktör olmuştur. Carlson (1983)a göre bu aylarda göldeki algal biyomas fosfat dışında azot, zooplankton beslenmesi ve toksinler gibi çeşitli faktörler tarafından sınırlandırılmıştır olabilir (Tablo 2.6). Acı Göl, Meke Gölü, Suğla Gölü (Akköz ve ark., 2009), Mogan Gölü (Manav, 2003), Yedikır Baraj Gölü (Maraşlıoğlu,2007) diğer trofik statü indeksinin kullanıldığı çalışmalardır.
Göllerin beslenme düzeyini gösteren bir diğer indis çeşidi de Nygaard (1949)ın önerdiği bileşik indistir. Bu indis Cyanobacteria, Chlorophyta, sentrik diyatome ve Euglenozoa üyelerinin toplam tür sayılarının Desmidiaceae üyelerinin toplam tür sayısına oranıyla hesaplanmaktadır. Hesaplanan bu indis değerine göre Çambaşı Göleti oligotrofik karakterlidir (C= 1.48). Yurdumuzda araştırılan diğer göllerde bu indis değeri Kurtboğazı Baraj Gölü (Aykulu ve Obalı, 1981)nde 6.3, Çubuk-I Baraj Gölü

İlgili Kaynaklar







single.php