Ebû Hanîfe’nin kader, insan fiilleri ve büyük günah hakkındaki görüşleri









































































Eb Hanfenin itikadi görüşlerini tespit ederken birinci derecede kendi eserlerini, ikinci derecede ise Mturid ve Eşar ekolüne göre yazılmış Eb Hanfenin görüşlerine yer veren eserleri imkanlarımız ölçüsünde kullandık. Çünkü İmm Azam, Ehl-i Sünnet vel Cemaat inancının da ilk kurucusu kabul edilmektedir. Özellikle Eb Mansr el-Mturdnin fıkhi ve itikadi görüşlerinde Eb Hanfeye dayandığı ve sistemini onun görüşleri üzerine kurduğu kaynaklarda belirtilmektedir.
Eb Hanfenin kader, insan fiilleri, büyük günah hakkındaki görüşlerini konu alan çalışma, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Girişte, genel hatlarıyla faydalanılan kaynaklardan ve çalışmanın içeriğinden bahsedilmiştir.
Birinci bölümde kısaca Eb Hanfenin hayatı, eserleri, itikadi görüşleri ve Sünn kelamın oluşumundaki etkisi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde kader ve insan fiilleri hakkındaki görüşleri incelenmiş; bu bağlamda ilk olarak kader kelimesinin anlamı, meselenin ortaya çıkışı, Eb Hanfenin yaşadığı dönemde kader konusunda ortaya çıkmış farklı akımlar ve bunlar karşısında Eb Hanfenin duruşu hakkında bilgi verilmiştir. İmm-ı Azamın irade hürriyeti, insan özgürlüğü, kulun fiilindeki rolü ve insan fiillerinin kaderdeki yeri ile ilgili görüşleri son derece orijinaldir.
Üçüncü bölümde ise Eb Hanfenin büyük günah hakkındaki görüşü onun iman tarifinden hareketle açıklanmaya çalışılmış; bu bölümün sonunda ayrıca Eb Hanfenin irc ile ilişkilendirilmesi konusuna yer verilmiştir.
Çalışma, elde ettiğimiz sonuçları belirttiğimiz sonuç kısmıyla sona ermektedir. Bu çalışmada genelde Eb Hanfenin bütün itikadi görüşlerine yer verilmekle beraber özelde Eb Hanfenin yukarıda belirtilen üç meseleyi ( kader, insan filleri, büyük günah) ele alış biçimini konu edinilmektedir. Bu çalışma eğer hakkını verebildiysek Eb Hanfenin bu konular hakkındaki görüşünü toplu olarak içermesi açısından bir ilktir. Eb Hanfenin Kader, İnsan Fiilleri ve Büyük Günah Hakkındaki Görüşleri adını taşıyan çalışmamızı inceleyip tavsiyelerde bulunan hocam Doç. Dr. Tevfik Yücedoğruya teşekkür ederim.

Bursa, 2008

Şükran KARABULUT

VI



6. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

hanîfenin
insan
kader
görüşleri
konu
ilgili


6. SAYFA ICERIGI

Eb Hanfenin itikadi görüşlerini tespit ederken birinci derecede kendi eserlerini, ikinci derecede ise Mturid ve Eşar ekolüne göre yazılmış Eb Hanfenin görüşlerine yer veren eserleri imkanlarımız ölçüsünde kullandık. Çünkü İmm Azam, Ehl-i Sünnet vel Cemaat inancının da ilk kurucusu kabul edilmektedir. Özellikle Eb Mansr el-Mturdnin fıkhi ve itikadi görüşlerinde Eb Hanfeye dayandığı ve sistemini onun görüşleri üzerine kurduğu kaynaklarda belirtilmektedir.
Eb Hanfenin kader, insan fiilleri, büyük günah hakkındaki görüşlerini konu alan çalışma, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Girişte, genel hatlarıyla faydalanılan kaynaklardan ve çalışmanın içeriğinden bahsedilmiştir.
Birinci bölümde kısaca Eb Hanfenin hayatı, eserleri, itikadi görüşleri ve Sünn kelamın oluşumundaki etkisi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde kader ve insan fiilleri hakkındaki görüşleri incelenmiş; bu bağlamda ilk olarak kader kelimesinin anlamı, meselenin ortaya çıkışı, Eb Hanfenin yaşadığı dönemde kader konusunda ortaya çıkmış farklı akımlar ve bunlar karşısında Eb Hanfenin duruşu hakkında bilgi verilmiştir. İmm-ı Azamın irade hürriyeti, insan özgürlüğü, kulun fiilindeki rolü ve insan fiillerinin kaderdeki yeri ile ilgili görüşleri son derece orijinaldir.
Üçüncü bölümde ise Eb Hanfenin büyük günah hakkındaki görüşü onun iman tarifinden hareketle açıklanmaya çalışılmış; bu bölümün sonunda ayrıca Eb Hanfenin irc ile ilişkilendirilmesi konusuna yer verilmiştir.
Çalışma, elde ettiğimiz sonuçları belirttiğimiz sonuç kısmıyla sona ermektedir. Bu çalışmada genelde Eb Hanfenin bütün itikadi görüşlerine yer verilmekle beraber özelde Eb Hanfenin yukarıda belirtilen üç meseleyi ( kader, insan filleri, büyük günah) ele alış biçimini konu edinilmektedir. Bu çalışma eğer hakkını verebildiysek Eb Hanfenin bu konular hakkındaki görüşünü toplu olarak içermesi açısından bir ilktir. Eb Hanfenin Kader, İnsan Fiilleri ve Büyük Günah Hakkındaki Görüşleri adını taşıyan çalışmamızı inceleyip tavsiyelerde bulunan hocam Doç. Dr. Tevfik Yücedoğruya teşekkür ederim.

Bursa, 2008

Şükran KARABULUT

VI

İlgili Kaynaklar







single.php