Elazığ ve çevresinde yetişen Teucrium polium L. (Lamiaceae) populasyonlarındaki morfolojik ve kimyasal varyasyonların araştırılması

















































bileşenlerini önemli major bileşenler olarak içermekte ve – pinen, – pinen ve – karyofillen diğer önemli bileşenler olarak rapor edilmektedir [20]. Teucrium polium subsp. capitatusun Korsikadan alınan örneğinin uçucu yağ analizinde -pinen, -pinen ve mirsen önemli bileşenler olarak saptanmıştır [21].
Son yıllarda Teucrium cinsi üyeleri üzerinde kemosistematik amaçlı bazı çalışmalar yapılmaktadır [22].Uçucu yağ verimi ve kompozisyon oranları bitkinin yetişme yerine göre değişiklik göstermektedir [6]. Ayrıca bitkinin içerdiği uçucu yağ kalitatif ve kantitatif anlamda bitkinin değişik fenolojik dönemlerinde (vejetatif, çiçekli ve meyveli) farklılık göstermektedir [23,24].
Bu çalışmada değişik lokalitelerden toplanan Teucrium poliumun uçucu yağlarının gösterdiği morfolojik ve kimyasal varyasyonları saptanmıştır, kemotiplerinin olup olmadığı ve önemli bileşenler bakımından türün uçucu yağlarının gösterdiği varyasyonlar belirlenmiştir.
1.1.2. Teucrium L. Üyelerinin Halk Tıbbında Kullanımı:
Lamiaceae familyasından olan teucrium polium müzmin ishali keser, nefes darlığını giderir, göğsü yumuşatır, bronşitte faydalıdır, öksürüğü keser, ağız, dil ve boğaz iltihaplarını giderir. Mide rahatsızlıklarını giderir. Sinirleri uyarır. Ateşi düşürür. Egzamaya faydalıdır. Vücuda kuvvet verir [25].
Kurutulan çiçekli dalları baharat olarak tüketilen Teucrium polium L. (tüylü Kısa Mahmut otu); 10-40 cm boy yapabilen, yere yatık veya dik, gri veya beyaz tüylü çok yıllık bir bitki türüdür. Çiçekleri beyazımtırak renktedir. İdrar arttırıcı, kuvvet verici, terletici, adet söktürücü, yara iyi edici özellikler taşımaktadır [4]. 1.2. Uçucu Yağların Genel Özellikleri
Uçucu yağlar sıvı veya yarı katı halde bulunabilen, suyla karışmayan, uçucu özelliğe sahip, kokulu, aromatik uçucu madde karışımlarıdır. Uçucu yağlar aromatik olan veya fermantasyon sonucu kokulu hale getirilmiş bitkisel materyalden, sıkma, su ve buhar distilasyonu gibi çeşitli yöntemlerle elde edilirler [4]. Uçucu yağlar sabit yağlara görünüş olarak benzedikleri için yağ denilmektedir; oysa sabit yağlarla ilgileri yoktur. Uçucu yağlar su buharı ile sürüklenebilir ve süzgeç kğıdında leke bırakmazlar. Sabit yağlar ise su buharı ile sürüklenemez ve süzgeç kğıdında leke bırakırlar. Uçucu yağlara eteri yağ, eterik yağ, kokulu yağ, esans yağı, esans, ruh gibi isimler de verilmektedir. En belirgin ayırt edici özellikleri, uçucu ve kokulu olmalarıdır. Uçucu yağların bitkide neden ve nasıl oluştukları hakkında çeşitli teoriler vardır. Bunlar bitkide herhangi bir biyolojik olaya katılmak için oluşmuş değillerdir. Böcekleri tozlaşmayı sağlamak amacıyla cezp etmek veya zararlıları kaçırmak, metabolitlerin atılmasını sağlamak, bitkiyi korumak bu teorilerden bazılarıdır. Kural olarak uçucu yağlar, su ile karışmayan ürünler ise de, kokularının suya geçmesine yetecek kadar suda çözünürler. Aromatik sular, uçucu yağların bu özelliğine dayanarak hazırlanırlar. Uçucu yağlar petrol eteri,
13



13. SAYFAYA BENZER SAYFALAR

Orıganum vulgare L. subsp. gracıle (C. Koch) Ietswaart'nin uçucu yağ verimi, kompozisyonu ve çay olarak kullanılabilirliğinin araştırılması - Sayfa 17
sater, zahter veya çibrişka olarak bilinir. Satureja cinsleri de fenol ve karvakrol bileşenleri açısından zengindir. Satureja spicigera Trabzon kekiği olarak bilinip, ana bileşenler olarak %226 oranında karvakrol ve %20-35 oranında timol içerirler. Kekik yağı ve suyu elde etmede ve bitkisel çay olarak kullanılmakta olan diğer Satureja türleri şunlardır: Satureja cuneifolia, S. parnassica subsp. si...
Bazı Teucrium L. (Lamiaceae) türlerinin kemotaksonomik yönden araştırılması - Sayfa 16
bulunmuştur. Bu bileşenler toplam yağın %96.9’ unu oluşturduğu saptanmıştır. Ana bileşenleri ise T- kadinol (%45.8), timol (%22.7) ve karvokrol (%14.0)’ dur [49]. Javidnia ve ark. (2007) yılında İran’dan toplanan T. persicum örnekleri ile yaptıkları çalışmada 81 adet bileşen analiz etmiş ve bunlarında yağın toplam %93’nü oluşturduğunu bildirmişlerdir. Ana bileşenler olarak ise; karyofillen oksit,...
- Sayfa 26
gerekli ortamı yaratmasıdır. Uçucu yağlar doğal ürünlerdir ve yan etkileri çok azdır. Doğru kullanılırsa farmakolojik ilaçlardan faydalıdır [75]. Uçucu yağ, bitkilerin yaprak, meyve, kabuk veya kök kısımlarından elde edilen, oda sıcaklığında sıvı halde olan, kolaylıkla kristalleşebilen genellikle renksiz veya açık sarı renkli, uçucu, kuvvetli kokulu, doğal bir üründür. Güzel kokulu olmasından dol...

13. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

yağlar
yağı
yağların
bitki
uçucu
sonucu


13. SAYFA ICERIGI

bileşenlerini önemli major bileşenler olarak içermekte ve – pinen, – pinen ve – karyofillen diğer önemli bileşenler olarak rapor edilmektedir [20]. Teucrium polium subsp. capitatusun Korsikadan alınan örneğinin uçucu yağ analizinde -pinen, -pinen ve mirsen önemli bileşenler olarak saptanmıştır [21].
Son yıllarda Teucrium cinsi üyeleri üzerinde kemosistematik amaçlı bazı çalışmalar yapılmaktadır [22].Uçucu yağ verimi ve kompozisyon oranları bitkinin yetişme yerine göre değişiklik göstermektedir [6]. Ayrıca bitkinin içerdiği uçucu yağ kalitatif ve kantitatif anlamda bitkinin değişik fenolojik dönemlerinde (vejetatif, çiçekli ve meyveli) farklılık göstermektedir [23,24].
Bu çalışmada değişik lokalitelerden toplanan Teucrium poliumun uçucu yağlarının gösterdiği morfolojik ve kimyasal varyasyonları saptanmıştır, kemotiplerinin olup olmadığı ve önemli bileşenler bakımından türün uçucu yağlarının gösterdiği varyasyonlar belirlenmiştir.
1.1.2. Teucrium L. Üyelerinin Halk Tıbbında Kullanımı:
Lamiaceae familyasından olan teucrium polium müzmin ishali keser, nefes darlığını giderir, göğsü yumuşatır, bronşitte faydalıdır, öksürüğü keser, ağız, dil ve boğaz iltihaplarını giderir. Mide rahatsızlıklarını giderir. Sinirleri uyarır. Ateşi düşürür. Egzamaya faydalıdır. Vücuda kuvvet verir [25].
Kurutulan çiçekli dalları baharat olarak tüketilen Teucrium polium L. (tüylü Kısa Mahmut otu); 10-40 cm boy yapabilen, yere yatık veya dik, gri veya beyaz tüylü çok yıllık bir bitki türüdür. Çiçekleri beyazımtırak renktedir. İdrar arttırıcı, kuvvet verici, terletici, adet söktürücü, yara iyi edici özellikler taşımaktadır [4]. 1.2. Uçucu Yağların Genel Özellikleri
Uçucu yağlar sıvı veya yarı katı halde bulunabilen, suyla karışmayan, uçucu özelliğe sahip, kokulu, aromatik uçucu madde karışımlarıdır. Uçucu yağlar aromatik olan veya fermantasyon sonucu kokulu hale getirilmiş bitkisel materyalden, sıkma, su ve buhar distilasyonu gibi çeşitli yöntemlerle elde edilirler [4]. Uçucu yağlar sabit yağlara görünüş olarak benzedikleri için yağ denilmektedir; oysa sabit yağlarla ilgileri yoktur. Uçucu yağlar su buharı ile sürüklenebilir ve süzgeç kğıdında leke bırakmazlar. Sabit yağlar ise su buharı ile sürüklenemez ve süzgeç kğıdında leke bırakırlar. Uçucu yağlara eteri yağ, eterik yağ, kokulu yağ, esans yağı, esans, ruh gibi isimler de verilmektedir. En belirgin ayırt edici özellikleri, uçucu ve kokulu olmalarıdır. Uçucu yağların bitkide neden ve nasıl oluştukları hakkında çeşitli teoriler vardır. Bunlar bitkide herhangi bir biyolojik olaya katılmak için oluşmuş değillerdir. Böcekleri tozlaşmayı sağlamak amacıyla cezp etmek veya zararlıları kaçırmak, metabolitlerin atılmasını sağlamak, bitkiyi korumak bu teorilerden bazılarıdır. Kural olarak uçucu yağlar, su ile karışmayan ürünler ise de, kokularının suya geçmesine yetecek kadar suda çözünürler. Aromatik sular, uçucu yağların bu özelliğine dayanarak hazırlanırlar. Uçucu yağlar petrol eteri,
13

İlgili Kaynaklar







single.php