52
Arıtma çamurlarının tarımsal amaçlı olarak toprağa uygulanması aşamasında oluşabilecek olumsuz durumların (yıkanma, bitki tarafından alınma vb.) belirlenebilmesinde bu çamurların içerdiği toplam ağır metal miktarından daha çok bu metallerin alınabilir veya kolay değişebilir formlarının daha önemli bir gösterge olduğu araştırıcılar tarafından bildirilmiştir (Gibson ve Farmer 1986, Zufiaurre ve ark. 1998, Su ve Wong 2003).
Arıtma çamurlarının kimyasal karakterizasyonunu belirlemek amacıyla yapılan çalışmalarda toplam ağır metal içeriği yanı sıra değişik sıralı ekstraksiyon yöntemleri ile ağır metallerin çamur içerisindeki formları da ortaya konulmaktadır (Garcia-Delgado ve ark. 2007). Bu amaçla Tessier ve ark. (1979) ve Ure ve ark. (1993)nın belirtmiş olduğu sıralı ekstraksiyon yöntemleri yanında kimi basit fakat kullanılabilir tekli ekstraksiyon yöntemleri de kullanılmaktadır (Fuentes ve ark. 2004, Olajire ve ark. 2005). Bu amaçla DTPA, EDTA gibi şelatlayıcı bileşiklerin yansıra NaNO3, MgCI2, NH4NO3 vb tuz çözeltileri de kullanılmaktadır. Çalışma kapsamında ele alınan arıtma çamurlarının alınabilir ağır metal içerikleri DTPA ile ekstraksiyon sonucu elde olunan çözeltide belirlenmiştir. Arıtma çamurlarının toprağa uygulanması ile meydana gelebilecek ağır metal birikiminde bu değerlerin de göz önünde bulundurulması gerekmektedir.
Çizelge 4.2 ve 4.3 birlikte incelendiğinde kanalizasyon, sanayi ve gıda kökenli arıtma çamurlarının değişen oranlarda DTPA ile ekstrakte edilebilir ağır metal içerdikleri görülmektedir. Arıtma çamurlarının DTPA ile ekstrakte edilebilir Pb miktarı 0,27-10,04 mg kg-1, Cd 0,01-0,94 mg kg-1, Cr 0,02-4,71 mg kg-1, Ni 5,06-39,1 mg kg-1, Cu 0,4363,0 mg kg-1, Zn 43,75-2014,5 mg kg-1, Fe 37,22-920,3 mg kg-1, Mn 11,55-148,1 mg kg-1 arasında değişmektedir. DTPA ile ekstrakte edilen miktarlar ve toplam miktarlar birlikte değerlendirildiğinde genel olarak Cd, Cr ve Pbna nazaran Zn, Cu ve Niin ekstrakte edilebilir miktarının daha fazla olduğu belirlenmiştir.
Ağır metallerin DTPA ile ekstrakte edilebilir miktarlarının toplam değerlere oranı incelendiğinde en fazla yarayışlılığa sahip ağır metalin Zn olduğu görülmektedir (% 4,86-64,84). Çamurların içermiş olduğu metallerin yarayışlılığı Zn > Cu > Ni > Pb > Mn > Fe > Cd > Cr şeklinde sıralanmıştır. Arıtma tesisleri dikkate alındığında Buski arıtma çamurları (doğu ve batı), İnegöl OSB ve Nilüfer arıtma çamurlarında Zn, BTSO,



67. SAYFAYA BENZER SAYFALAR

Elma bahçesi topraklarına arıtma çamuru uygulamasından yedi yıl sonra toprakta ve yaprakta ağır metallerin kalıntı etkisinin belirlenmesi - Sayfa 22
Pinamonti ve ark. (1997), altı yıl boyunca 3 ayrı organik madde uygulanan meyve bahçelerinden alınan bitki ve toprak örneklerinde yaptıkları araştırma sonucunda toprak örneklerinde toplam ve ekstrakte edilebilir Zn, Cu, Ni, Cr, Pb ve Cd miktarlarının artığını, bitki örneklerinde ise yalnızca Pb ve Cd içeriklerinin yükseldiğini bildirilmişlerdir. Arıtma çamuru ilavesinden sonra uzun dönem yarayışl...

67. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

miktarlar
metal
ağır
toplam
ekstrakte
önemli


67. SAYFA ICERIGI

52
Arıtma çamurlarının tarımsal amaçlı olarak toprağa uygulanması aşamasında oluşabilecek olumsuz durumların (yıkanma, bitki tarafından alınma vb.) belirlenebilmesinde bu çamurların içerdiği toplam ağır metal miktarından daha çok bu metallerin alınabilir veya kolay değişebilir formlarının daha önemli bir gösterge olduğu araştırıcılar tarafından bildirilmiştir (Gibson ve Farmer 1986, Zufiaurre ve ark. 1998, Su ve Wong 2003).
Arıtma çamurlarının kimyasal karakterizasyonunu belirlemek amacıyla yapılan çalışmalarda toplam ağır metal içeriği yanı sıra değişik sıralı ekstraksiyon yöntemleri ile ağır metallerin çamur içerisindeki formları da ortaya konulmaktadır (Garcia-Delgado ve ark. 2007). Bu amaçla Tessier ve ark. (1979) ve Ure ve ark. (1993)nın belirtmiş olduğu sıralı ekstraksiyon yöntemleri yanında kimi basit fakat kullanılabilir tekli ekstraksiyon yöntemleri de kullanılmaktadır (Fuentes ve ark. 2004, Olajire ve ark. 2005). Bu amaçla DTPA, EDTA gibi şelatlayıcı bileşiklerin yansıra NaNO3, MgCI2, NH4NO3 vb tuz çözeltileri de kullanılmaktadır. Çalışma kapsamında ele alınan arıtma çamurlarının alınabilir ağır metal içerikleri DTPA ile ekstraksiyon sonucu elde olunan çözeltide belirlenmiştir. Arıtma çamurlarının toprağa uygulanması ile meydana gelebilecek ağır metal birikiminde bu değerlerin de göz önünde bulundurulması gerekmektedir.
Çizelge 4.2 ve 4.3 birlikte incelendiğinde kanalizasyon, sanayi ve gıda kökenli arıtma çamurlarının değişen oranlarda DTPA ile ekstrakte edilebilir ağır metal içerdikleri görülmektedir. Arıtma çamurlarının DTPA ile ekstrakte edilebilir Pb miktarı 0,27-10,04 mg kg-1, Cd 0,01-0,94 mg kg-1, Cr 0,02-4,71 mg kg-1, Ni 5,06-39,1 mg kg-1, Cu 0,4363,0 mg kg-1, Zn 43,75-2014,5 mg kg-1, Fe 37,22-920,3 mg kg-1, Mn 11,55-148,1 mg kg-1 arasında değişmektedir. DTPA ile ekstrakte edilen miktarlar ve toplam miktarlar birlikte değerlendirildiğinde genel olarak Cd, Cr ve Pbna nazaran Zn, Cu ve Niin ekstrakte edilebilir miktarının daha fazla olduğu belirlenmiştir.
Ağır metallerin DTPA ile ekstrakte edilebilir miktarlarının toplam değerlere oranı incelendiğinde en fazla yarayışlılığa sahip ağır metalin Zn olduğu görülmektedir (% 4,86-64,84). Çamurların içermiş olduğu metallerin yarayışlılığı Zn > Cu > Ni > Pb > Mn > Fe > Cd > Cr şeklinde sıralanmıştır. Arıtma tesisleri dikkate alındığında Buski arıtma çamurları (doğu ve batı), İnegöl OSB ve Nilüfer arıtma çamurlarında Zn, BTSO,

İlgili Kaynaklar




single.php