İşçinin özen borcu ve özen borcunu ihlalinin hukuki sonuçları


















































































12
dikkate alınacak işçinin (iş görenin) şahsının, sübjektif unsurun ise, belirli bir faaliyette bulunabilme iktidarı ile kişilik yapısı ve manevi değerleri ifade etmekle objektif ölçülere göre belirlenmiş özen ölçüsünü genişletip daraltabileceği gibi objektif özen ölçüsüne tesir etmeyecek olması da muhtemeldir.
B) İŞ SÖZLEŞMELERİNDE İŞÇİNİN ÖZEN BORCU
1) İŞÇİNİN ÖZEN BORCUNUN AKDİ İŞLEVİ VE HUKUKİ NİTELİĞİ
İş görme edimi hizmet ilişkileri bakımından diğer iş görme edimli hukuki ilişkilere nazaran farklı görünümler taşır. Nitekim her bir hukuki ilişkinin konusu akdi menfaat ve iş görme ediminin bu menfaate ulaşmaktaki rolü farklılıklar arz etmektedir.
İşçi emeğini devamlı surette işverenin menfaatine sunarken işveren bunun karşılığında belli bir bedel ödeme borcu altına girmektedir. Bu ilişkiye kaynak olan ise iş sahibi için bir değer taşıyan, onun için menfaat teşkil eden, bedeni veya fikri emek gerektiren bir ihtiyaçtır. Bu ihtiyaç devamlılık arz eden hususlar olarak anlaşılmalıdır. Gelip geçici, belli olmayan zaman aralıklarıyla ortaya çıkan, tek seferlik, beklenmedik, anlık ihtiyaçlar hizmet ilişkisine kaynak teşkil edemezler. Emek gerektiren bu ihtiyacın karşılanması muayyen bir asli (nihai) menfaate yönelen bir temel faaliyetin devamını temin eder. Bu temel faaliyet alt faaliyetlerden oluşur ve bunların ayrı ayrı veya belli bir düzen, organizasyon içinde ifasıyla işler18.
Bu temel faaliyet genelde ticari olmakla ticari kazanç, kar asli menfaatini hedef alır ve şirket, işletme, teşebbüs (girişim) gibi sıfatlarla tanımlanır. Bir fabrika, market, sigorta şirketi, tamir atölyesi, özel hastane ve ticari faaliyetlerin görüldüğü ve kazanç gayesi güden benzeri örgütlenmeler yanında dernek, vakıf gibi çok çeşitli gayeleri hedef alan örgütlenmeler, apartman yönetimi, ev idaresi, özel ulaşım gibi özel ve münferit menfaatlerin karşılandığı faaliyetler, belediye, okul, sosyal sigorta kurumları gibi kamu hizmeti amaçlı kurumlar gayelerine ulaşmak için çoğu zaman gerçek kişilerin emeğine muhtaçtırlar.
18 Alt faaliyetlerden hepsi hizmet ilişkisi ile yürütülüyor olabileceği gibi bir kısmı ve hatta sadece biri dahi hizmet ilişkisi ile karşılanıyor olabilir; diğer alt faaliyetler ise başka hukuki ilişkilere konu olabileceği gibi işverenin kendisi tarafından da görülebilir.



15. SAYFAYA BENZER SAYFALAR

tabs_sener_yagiz_191898 - Sayfa
...


15. SAYFA ICERIGI

12
dikkate alınacak işçinin (iş görenin) şahsının, sübjektif unsurun ise, belirli bir faaliyette bulunabilme iktidarı ile kişilik yapısı ve manevi değerleri ifade etmekle objektif ölçülere göre belirlenmiş özen ölçüsünü genişletip daraltabileceği gibi objektif özen ölçüsüne tesir etmeyecek olması da muhtemeldir.
B) İŞ SÖZLEŞMELERİNDE İŞÇİNİN ÖZEN BORCU
1) İŞÇİNİN ÖZEN BORCUNUN AKDİ İŞLEVİ VE HUKUKİ NİTELİĞİ
İş görme edimi hizmet ilişkileri bakımından diğer iş görme edimli hukuki ilişkilere nazaran farklı görünümler taşır. Nitekim her bir hukuki ilişkinin konusu akdi menfaat ve iş görme ediminin bu menfaate ulaşmaktaki rolü farklılıklar arz etmektedir.
İşçi emeğini devamlı surette işverenin menfaatine sunarken işveren bunun karşılığında belli bir bedel ödeme borcu altına girmektedir. Bu ilişkiye kaynak olan ise iş sahibi için bir değer taşıyan, onun için menfaat teşkil eden, bedeni veya fikri emek gerektiren bir ihtiyaçtır. Bu ihtiyaç devamlılık arz eden hususlar olarak anlaşılmalıdır. Gelip geçici, belli olmayan zaman aralıklarıyla ortaya çıkan, tek seferlik, beklenmedik, anlık ihtiyaçlar hizmet ilişkisine kaynak teşkil edemezler. Emek gerektiren bu ihtiyacın karşılanması muayyen bir asli (nihai) menfaate yönelen bir temel faaliyetin devamını temin eder. Bu temel faaliyet alt faaliyetlerden oluşur ve bunların ayrı ayrı veya belli bir düzen, organizasyon içinde ifasıyla işler18.
Bu temel faaliyet genelde ticari olmakla ticari kazanç, kar asli menfaatini hedef alır ve şirket, işletme, teşebbüs (girişim) gibi sıfatlarla tanımlanır. Bir fabrika, market, sigorta şirketi, tamir atölyesi, özel hastane ve ticari faaliyetlerin görüldüğü ve kazanç gayesi güden benzeri örgütlenmeler yanında dernek, vakıf gibi çok çeşitli gayeleri hedef alan örgütlenmeler, apartman yönetimi, ev idaresi, özel ulaşım gibi özel ve münferit menfaatlerin karşılandığı faaliyetler, belediye, okul, sosyal sigorta kurumları gibi kamu hizmeti amaçlı kurumlar gayelerine ulaşmak için çoğu zaman gerçek kişilerin emeğine muhtaçtırlar.
18 Alt faaliyetlerden hepsi hizmet ilişkisi ile yürütülüyor olabileceği gibi bir kısmı ve hatta sadece biri dahi hizmet ilişkisi ile karşılanıyor olabilir; diğer alt faaliyetler ise başka hukuki ilişkilere konu olabileceği gibi işverenin kendisi tarafından da görülebilir.

İlgili Kaynaklar







single.php