İşçinin özen borcu ve özen borcunu ihlalinin hukuki sonuçları


















































































29
Bu tür, güvenin esaslı olduğu işlerde, işçi bakımından güvenilir olmak asli borç niteliği taşır ve yan borç olmadığından işin niteliğine göre ve daha sıkı tayin edilir; normal olarak kumara ya da alkole düşkünlük güven ilişkisini ciddi biçimde zedelemeyebilir, ama işçiye malvarlığı, para ya da can emanet edildiği takdirde güven bağı ciddi ve önemli surette zayıflamış kabul edilebilir. Güvenilir olmak, asli borç niteliği kazandığı takdirde, özünde emek tahsisi gereği olmakla beraber; edim fiiline ve neticesine, hedeflenen akdi menfaate tesir ettiği nispette özen yükümüne tabidir.
d) ÜCRET BORCU VE EKONOMİK BAĞIMLILIK UNSURU
Hizmet ilişkisinde emeğin tahsis edilmesinin karşılığı ücrettir ve bu hukuki ilişkinin zorunlu unsurudur. İşçi fedakarlık ettiği emek ve zaman ile işverene sağladığı işgücü ve fayda karşılığında bir bedeli umar; her tür menfaat bedel olarak düşünülebilirse de kişinin zaman ve emek sermayesini belli bir faaliyete vakfetmiş olmasından dolayı bu tür hukuki ilişkilerde bu menfaatin emek sahibinin asgari hayat standardını temine yönelik olması gerekir; hukuki ilişkinin niteliği gereği nakdi ya da ayni olması gereken bu bedel ücrettir42.
Ücret işçinin hayatını idamesine, günlük ve zorunlu ihtiyaçlarını karşılamasına yarayan bir gelirdir. Temel faaliyetin riskinin işveren üzerinde olması ve işçinin netice sorumluluğunun bulunmaması hususları emeğin tahsisi gereğini yerine getiren işçinin ücret alacağının asli menfaatin gerçekleşmesi, işin ayıpsız tamamlanması, fiilen çalışılması43 gibi vakıalardan soyut olarak hukuken güvencede bulunması hukuki sonucu doğurmaktadır.
İşgücünü ve zamanını işverene ayırarak sahip olduğu en önemli ve değerli şahıs ve mal varlığı değerini temel faaliyet için harcayan işçi bunun karşılığında hayatını idame etmek için gerekli olan geliri elde etmekte, bu da onu işverene ve temel faaliyete ekonomik yönden bağımlı kılmaktadır. Hukuk düzenlerini işçi tarafını korumaya sevk eden, işçinin zayıf olarak görülmesine
42 Ancak, 4857 s. İş Kanunu m.32 uyarınca ücret nakit paradır. 43 BK m.325, işverenin temerrüdü; İşçi iş görmeye hazır olduğu halde işveren haksız olarak ifayı kabul etmezse işçinin çalışmamakla tasarruf ettiği değer mahsup edilmek suretiyle işçiye ücreti yine de ödenir. Parça başına ya da götürü, akort gibi ücretin sonuca göre tahakkuk ettirildiği sözleşme ilişkilerinde işçi kendisine yeterince iş verilmesini isteme hakkına sahiptir; işçiye verilecek yeterince iş bulunamazsa bu durumda ücret zamana göre hesaplanır.



32. SAYFAYA BENZER SAYFALAR

tabs_sener_yagiz_191898 - Sayfa
...


32. SAYFA ICERIGI

29
Bu tür, güvenin esaslı olduğu işlerde, işçi bakımından güvenilir olmak asli borç niteliği taşır ve yan borç olmadığından işin niteliğine göre ve daha sıkı tayin edilir; normal olarak kumara ya da alkole düşkünlük güven ilişkisini ciddi biçimde zedelemeyebilir, ama işçiye malvarlığı, para ya da can emanet edildiği takdirde güven bağı ciddi ve önemli surette zayıflamış kabul edilebilir. Güvenilir olmak, asli borç niteliği kazandığı takdirde, özünde emek tahsisi gereği olmakla beraber; edim fiiline ve neticesine, hedeflenen akdi menfaate tesir ettiği nispette özen yükümüne tabidir.
d) ÜCRET BORCU VE EKONOMİK BAĞIMLILIK UNSURU
Hizmet ilişkisinde emeğin tahsis edilmesinin karşılığı ücrettir ve bu hukuki ilişkinin zorunlu unsurudur. İşçi fedakarlık ettiği emek ve zaman ile işverene sağladığı işgücü ve fayda karşılığında bir bedeli umar; her tür menfaat bedel olarak düşünülebilirse de kişinin zaman ve emek sermayesini belli bir faaliyete vakfetmiş olmasından dolayı bu tür hukuki ilişkilerde bu menfaatin emek sahibinin asgari hayat standardını temine yönelik olması gerekir; hukuki ilişkinin niteliği gereği nakdi ya da ayni olması gereken bu bedel ücrettir42.
Ücret işçinin hayatını idamesine, günlük ve zorunlu ihtiyaçlarını karşılamasına yarayan bir gelirdir. Temel faaliyetin riskinin işveren üzerinde olması ve işçinin netice sorumluluğunun bulunmaması hususları emeğin tahsisi gereğini yerine getiren işçinin ücret alacağının asli menfaatin gerçekleşmesi, işin ayıpsız tamamlanması, fiilen çalışılması43 gibi vakıalardan soyut olarak hukuken güvencede bulunması hukuki sonucu doğurmaktadır.
İşgücünü ve zamanını işverene ayırarak sahip olduğu en önemli ve değerli şahıs ve mal varlığı değerini temel faaliyet için harcayan işçi bunun karşılığında hayatını idame etmek için gerekli olan geliri elde etmekte, bu da onu işverene ve temel faaliyete ekonomik yönden bağımlı kılmaktadır. Hukuk düzenlerini işçi tarafını korumaya sevk eden, işçinin zayıf olarak görülmesine
42 Ancak, 4857 s. İş Kanunu m.32 uyarınca ücret nakit paradır. 43 BK m.325, işverenin temerrüdü; İşçi iş görmeye hazır olduğu halde işveren haksız olarak ifayı kabul etmezse işçinin çalışmamakla tasarruf ettiği değer mahsup edilmek suretiyle işçiye ücreti yine de ödenir. Parça başına ya da götürü, akort gibi ücretin sonuca göre tahakkuk ettirildiği sözleşme ilişkilerinde işçi kendisine yeterince iş verilmesini isteme hakkına sahiptir; işçiye verilecek yeterince iş bulunamazsa bu durumda ücret zamana göre hesaplanır.

İlgili Kaynaklar







single.php