İşçinin özen borcu ve özen borcunu ihlalinin hukuki sonuçları


















































































37
veya manevi ifayı kabul engellerinden kurtulmasını sözleşmeyi fesih hakkı temin edecektir. Her borca aykırılık ifa engeli olarak değerlendirilemez, bir borca aykırılığın ifa engeli olması için menfaat dengesine, sözleşmenin devamına olumsuz tesiri olması gerekir. Bu bakımdan sözleşmenin kusurlu ihlalinin ve ifa imkansızlığının işverenin katlanmasını beklenilmez kılacak ağırlıkta olması, bu ölçüde uzun sürmesi veya taraflar arasındaki güven ilişkisini zedelemesi, sözleşmeden beklenen menfaati tehlikeye düşürmesi gerekir.
İş sözleşmesinin ihlali, işverenin hakkını kısmen veya tamamen elde edemediği (BK m.96) halleri ifade eder. Özen borcunun ihlali ise; işçinin, işverenin beklemeye hakkı olan özen ölçüsünü temin etmemesi veya edememesi halini ifade eder. Özen ihlalinin ve ihlalin ağırlığının tespiti bakımından her şeyden önce işçinin sorumlu olduğu özenin ölçüsü tespit edilmelidir.
2) ÖZEN ÖLÇÜSÜ VE TESPİTİ
Özen ölçüsü; işçinin yükümlü olduğu işin (faaliyetin) somut sözleşmedeki akdi menfaati temin edebilmesi için gerekli olan asgari iç ve dış özen ile azami iç ve dış özen arasındaki işçiye düşen, ondan beklenen, işverenin beklemeye hakkı olan özen seviyesini ifade eder.
Sübjektif ve objektif kıstaslara göre belirlenen özen ölçüsü, işçinin ifa kalitesini belirleyen bir göstergedir. İşletmelerde uygulanan performans değerlendirme uygulamaları, işçinin en düşükten en yükseğe kadar muhtemel davranış ve başarı seviyeleri arasında hangi seviyeyi yakaladığını belirlemeye çalışmaktadır4.
Özen ihlali iki ayrı surette işverenin bilinç sahasına ulaşabilmektedir. İşçinin özen borcunun gereği olan edimleri terki, ihmali, eksik yerine getirdiği öğrenilmiş, tespit edilmiş olabilir ki bu durumda çoğunlukla dış özen ihlali ağır basmakta ve iç özen ihlalinin de göstergesi olmaktadır; gerekli tedbirlerin alınmaması, asli görevlerin ihmali, yan edimlerin asli edime uygun olarak
4 Performans değerlendirme uygulamaları ve amaçları hakkında; Eraslan/Algün, Performans syf.9598; ayrıca kısa bir değerlendirme için Uzun-Çelik, Seminer syf.76-77.



41. SAYFAYA BENZER SAYFALAR

tabs_sener_yagiz_191898 - Sayfa
...


41. SAYFA ICERIGI

37
veya manevi ifayı kabul engellerinden kurtulmasını sözleşmeyi fesih hakkı temin edecektir. Her borca aykırılık ifa engeli olarak değerlendirilemez, bir borca aykırılığın ifa engeli olması için menfaat dengesine, sözleşmenin devamına olumsuz tesiri olması gerekir. Bu bakımdan sözleşmenin kusurlu ihlalinin ve ifa imkansızlığının işverenin katlanmasını beklenilmez kılacak ağırlıkta olması, bu ölçüde uzun sürmesi veya taraflar arasındaki güven ilişkisini zedelemesi, sözleşmeden beklenen menfaati tehlikeye düşürmesi gerekir.
İş sözleşmesinin ihlali, işverenin hakkını kısmen veya tamamen elde edemediği (BK m.96) halleri ifade eder. Özen borcunun ihlali ise; işçinin, işverenin beklemeye hakkı olan özen ölçüsünü temin etmemesi veya edememesi halini ifade eder. Özen ihlalinin ve ihlalin ağırlığının tespiti bakımından her şeyden önce işçinin sorumlu olduğu özenin ölçüsü tespit edilmelidir.
2) ÖZEN ÖLÇÜSÜ VE TESPİTİ
Özen ölçüsü; işçinin yükümlü olduğu işin (faaliyetin) somut sözleşmedeki akdi menfaati temin edebilmesi için gerekli olan asgari iç ve dış özen ile azami iç ve dış özen arasındaki işçiye düşen, ondan beklenen, işverenin beklemeye hakkı olan özen seviyesini ifade eder.
Sübjektif ve objektif kıstaslara göre belirlenen özen ölçüsü, işçinin ifa kalitesini belirleyen bir göstergedir. İşletmelerde uygulanan performans değerlendirme uygulamaları, işçinin en düşükten en yükseğe kadar muhtemel davranış ve başarı seviyeleri arasında hangi seviyeyi yakaladığını belirlemeye çalışmaktadır4.
Özen ihlali iki ayrı surette işverenin bilinç sahasına ulaşabilmektedir. İşçinin özen borcunun gereği olan edimleri terki, ihmali, eksik yerine getirdiği öğrenilmiş, tespit edilmiş olabilir ki bu durumda çoğunlukla dış özen ihlali ağır basmakta ve iç özen ihlalinin de göstergesi olmaktadır; gerekli tedbirlerin alınmaması, asli görevlerin ihmali, yan edimlerin asli edime uygun olarak
4 Performans değerlendirme uygulamaları ve amaçları hakkında; Eraslan/Algün, Performans syf.9598; ayrıca kısa bir değerlendirme için Uzun-Çelik, Seminer syf.76-77.

İlgili Kaynaklar







single.php