İşçinin özen borcu ve özen borcunu ihlalinin hukuki sonuçları


















































































46
doldurmak suretiyle fesih müessesesi hakkında uygulama ve doktrin genel bir yapı oluşturmuştur17.
Fesih hakkı sözleşme taraflarına aittir; alacak devredilmişse bile bu hak kendiliğinden devrolmaz. Fesih beyanının hukuki sonuç doğurması için sözleşme taraflarından biri ya da yetkili temsilcileri tarafından kullanılması ve diğer tarafa ya da yetkili temsilcilerinden birine yöneltilmesi gerekir. Muhataba yöneltilen bu beyan ona ulaşma ile hukuki sonuç doğurur. Fesih hukuki sonucunun doğması için irade beyanının bu hukuki sonuca yöneldiğinin açık ve kesin biçimde anlaşılır olması hem tarafların hem de üçüncü kişilerin hukuki güvenliği bakımından gereklidir; hukuki sonuç lehdarın iradesine ve bu iradenin muhataba yönelmesine bağlı olarak hukuk aleminde nesnel bir durum meydana getirdiğinden tüm ilgili hukuk kişilerinin, özellikle ve öncelikle muhatabın beyana konu iradeyi ve hedeflediği sonucu yeterli açıklıkta anlayabilmesi hukuki sonucun doğması bakımından şarttır. Bu, beyanın zımni olamayacağı anlamına gelmez, ama anlaşılırlığı ve açıklığı zedeleyecek, iradenin yöneldiği hukuki sonucun belirliliğini bozacak bir geciktirici ya da bozucu şarta bağlanması halinde irade beyanı fesih hukuki sonucunu doğurmayacak yahut şart geçersiz sayılacaktır. Ancak bu ilke, fesih ihbarının vadeye bağlanmasına engel olmadığı gibi feshin açıklık ve belirliliğini zedelemeyecek surette bir şarta bağlanmasına da engel değildir. Ne var ki fesih bir hukuki işlem olmakla genel itibariyle hukuki işlemlerin geçerliliğine ait genel hükümlere tabidir. Bu itibarla kanunen ya da akdi olarak bir şekil şartına bağlanmadığı sürece fesih beyanı herhangi bir şekle tabi değildir; ama mevcut böyle bir şekil şartına uyulmadığı takdirde geçersiz sayılacaktır. Fesih hakkından vazgeçme ise diğer haklarda olduğu gibidir; vazgeçme fesih ehliyetinin hukuka ve ahlaka aykırı biçimde sınırlandırılması ya da ortadan kaldırılması niteliğinde olamaz, münferit bir fesih ile ilgili ve meşru sınırlar içinde olabilir ve fesih hakkı doğmadan bu haktan vazgeçilemez.
Fesih18, ani edimli borç ilişkilerinde söz konusu olan geriye etkili sonuç doğuran dönmenin aksine ileriye etkili olduğundan o ana kadarki sözleşme
17 Bu noktada icap ve kabul gibi yenilik doğurucu hukuki işlemler esas alınmaktadır. Fesih hakkında ayrıntılı bilgi için; Seliçi, Sürekli syf.115-118 18 Feshin hukuki sonuçları hakkında; Seliçi, Sürekli syf.118-131



50. SAYFAYA BENZER SAYFALAR

tabs_sener_yagiz_191898 - Sayfa
...


50. SAYFA ICERIGI

46
doldurmak suretiyle fesih müessesesi hakkında uygulama ve doktrin genel bir yapı oluşturmuştur17.
Fesih hakkı sözleşme taraflarına aittir; alacak devredilmişse bile bu hak kendiliğinden devrolmaz. Fesih beyanının hukuki sonuç doğurması için sözleşme taraflarından biri ya da yetkili temsilcileri tarafından kullanılması ve diğer tarafa ya da yetkili temsilcilerinden birine yöneltilmesi gerekir. Muhataba yöneltilen bu beyan ona ulaşma ile hukuki sonuç doğurur. Fesih hukuki sonucunun doğması için irade beyanının bu hukuki sonuca yöneldiğinin açık ve kesin biçimde anlaşılır olması hem tarafların hem de üçüncü kişilerin hukuki güvenliği bakımından gereklidir; hukuki sonuç lehdarın iradesine ve bu iradenin muhataba yönelmesine bağlı olarak hukuk aleminde nesnel bir durum meydana getirdiğinden tüm ilgili hukuk kişilerinin, özellikle ve öncelikle muhatabın beyana konu iradeyi ve hedeflediği sonucu yeterli açıklıkta anlayabilmesi hukuki sonucun doğması bakımından şarttır. Bu, beyanın zımni olamayacağı anlamına gelmez, ama anlaşılırlığı ve açıklığı zedeleyecek, iradenin yöneldiği hukuki sonucun belirliliğini bozacak bir geciktirici ya da bozucu şarta bağlanması halinde irade beyanı fesih hukuki sonucunu doğurmayacak yahut şart geçersiz sayılacaktır. Ancak bu ilke, fesih ihbarının vadeye bağlanmasına engel olmadığı gibi feshin açıklık ve belirliliğini zedelemeyecek surette bir şarta bağlanmasına da engel değildir. Ne var ki fesih bir hukuki işlem olmakla genel itibariyle hukuki işlemlerin geçerliliğine ait genel hükümlere tabidir. Bu itibarla kanunen ya da akdi olarak bir şekil şartına bağlanmadığı sürece fesih beyanı herhangi bir şekle tabi değildir; ama mevcut böyle bir şekil şartına uyulmadığı takdirde geçersiz sayılacaktır. Fesih hakkından vazgeçme ise diğer haklarda olduğu gibidir; vazgeçme fesih ehliyetinin hukuka ve ahlaka aykırı biçimde sınırlandırılması ya da ortadan kaldırılması niteliğinde olamaz, münferit bir fesih ile ilgili ve meşru sınırlar içinde olabilir ve fesih hakkı doğmadan bu haktan vazgeçilemez.
Fesih18, ani edimli borç ilişkilerinde söz konusu olan geriye etkili sonuç doğuran dönmenin aksine ileriye etkili olduğundan o ana kadarki sözleşme
17 Bu noktada icap ve kabul gibi yenilik doğurucu hukuki işlemler esas alınmaktadır. Fesih hakkında ayrıntılı bilgi için; Seliçi, Sürekli syf.115-118 18 Feshin hukuki sonuçları hakkında; Seliçi, Sürekli syf.118-131

İlgili Kaynaklar







single.php