İşçinin özen borcu ve özen borcunu ihlalinin hukuki sonuçları


















































































55
dürüstlük kurallarına veya hukuka aykırı, taraf iradelerine ya da menfaatlerine aykırı düşebilir. Bu takdirde hizmet ilişkisinin sona ermesi en uygun çözüm olacaktır. İş sözleşmenin kendiliğinden sona ermesi hallerinin de çok sınırlı sayıda olduğu düşünüldüğünde sözleşmenin sonlandırılması taraf iradelerine kalmaktadır. Taraflar her zaman anlaşarak sözleşmeyi sonlandırabilirseler de taraf iradelerinin uyuşmasının zorluğu ve iş hukukunun bu duruma getirdiği dar yaklaşım yanında ifa engelinin daha çok taraflardan birinin menfaat alanını olumsuz etkilemesi ve o tarafa tek taraflı sonlandırma yetkisi vermesi dikkate alındığında, anlaşarak sonlandırmanın uygulama alanının ne kadar dar kalacağı anlaşılabilir. Bu noktada menfaat dengesinin bozulmasından olumsuz etkilenen tarafın, menfaat dengesini bozan olguya dayanarak sözleşmeyi tek taraflı fesih imkanı bulunmaktadır.
Tazminat hakkının doğumu için özenin hem maddi hem manevi unsurunun ihlali şart olduğu gibi bir de işveren aleyhine zarar bulunmalıdır. Buna karşın borca aykırılığın fesih sebebi kabul edilmesi için illa zararın doğması şart değildir; zarar tehlikesi bulunması yeterlidir. Üstelik özen ihlalinin işvereni ileriye dönük olarak ifa zorluğu ya da maddi veya manevi ifa imkansızlığı içine düşürmesi için hem dış özenin hem de iç özenin ihlal edilmesi de şart değildir; işçinin kusuru dışında dış özeni temin etmekte yetersiz kalması ya da dış özenin ihlal edilmesi beklenmeksizin iç özeni sağlayamayacağının anlaşılması ifa engeli teşkil edebilirler.
Diğer yandan ihlalin ifa engeli niteliği kazanması ve haklı veya geçerli sebep olarak değer kazanabilmesi noktasında ihlalin sözleşmeye olan menfi tesirinin ağırlığının tespiti ve buna paralel olarak ihlalin ve engelin ağırlıklarının tespiti gerekmektedir32; bu noktada zarar ise yegane veya esaslı kriter değildir.
32 . davacı site içerisinde görevi icabı dolaşmakta iken telsizin odasından bir başkası tarafından alınıp birkaç gün sonra bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacının hizmet süresi, olayın oluş şekli itibarıyla verilen cezanın fiille orantılı olması gerekir. Kaldı ki davacının bu eylemi doğruluk ve bağlılığa uymayan bir davranış olmadığı gibi işverene bir zarar da vermemiştir. Bu durumda davacının ihbar ve kıdem tazminatı taleplerinin kabulü gerekir. Y.9.HD. 03.04.2005 tarih 2004/24264E. 2005/13004K. Tekstil İşveren sayı 310 syf.42. . tebliğ edilen ihtar yazılarına göre . alarm sistemi kullanma talimatı ve vezne çalışma kurallarına aykırı hareket ederek çalıştığı vezneye bazı kimseleri aldığı . işveren(in) herhangi bir zarara uğramadığı gibi feshe gerekçe yapılan olayda davacının veznede konuştuğu kişi işyerinin güvenlik elemanı (olup) . fesih ile gerçekleşen eylem arasında orantısızlık mevcut (olmakla) . (fesih) ağır bir sonuçtur. Y.9.HD. 14.11.2005 tarih 2005/8457E. ve 35763K. Çalışma ve Toplum 9.



59. SAYFAYA BENZER SAYFALAR

tabs_sener_yagiz_191898 - Sayfa
...


59. SAYFA ICERIGI

55
dürüstlük kurallarına veya hukuka aykırı, taraf iradelerine ya da menfaatlerine aykırı düşebilir. Bu takdirde hizmet ilişkisinin sona ermesi en uygun çözüm olacaktır. İş sözleşmenin kendiliğinden sona ermesi hallerinin de çok sınırlı sayıda olduğu düşünüldüğünde sözleşmenin sonlandırılması taraf iradelerine kalmaktadır. Taraflar her zaman anlaşarak sözleşmeyi sonlandırabilirseler de taraf iradelerinin uyuşmasının zorluğu ve iş hukukunun bu duruma getirdiği dar yaklaşım yanında ifa engelinin daha çok taraflardan birinin menfaat alanını olumsuz etkilemesi ve o tarafa tek taraflı sonlandırma yetkisi vermesi dikkate alındığında, anlaşarak sonlandırmanın uygulama alanının ne kadar dar kalacağı anlaşılabilir. Bu noktada menfaat dengesinin bozulmasından olumsuz etkilenen tarafın, menfaat dengesini bozan olguya dayanarak sözleşmeyi tek taraflı fesih imkanı bulunmaktadır.
Tazminat hakkının doğumu için özenin hem maddi hem manevi unsurunun ihlali şart olduğu gibi bir de işveren aleyhine zarar bulunmalıdır. Buna karşın borca aykırılığın fesih sebebi kabul edilmesi için illa zararın doğması şart değildir; zarar tehlikesi bulunması yeterlidir. Üstelik özen ihlalinin işvereni ileriye dönük olarak ifa zorluğu ya da maddi veya manevi ifa imkansızlığı içine düşürmesi için hem dış özenin hem de iç özenin ihlal edilmesi de şart değildir; işçinin kusuru dışında dış özeni temin etmekte yetersiz kalması ya da dış özenin ihlal edilmesi beklenmeksizin iç özeni sağlayamayacağının anlaşılması ifa engeli teşkil edebilirler.
Diğer yandan ihlalin ifa engeli niteliği kazanması ve haklı veya geçerli sebep olarak değer kazanabilmesi noktasında ihlalin sözleşmeye olan menfi tesirinin ağırlığının tespiti ve buna paralel olarak ihlalin ve engelin ağırlıklarının tespiti gerekmektedir32; bu noktada zarar ise yegane veya esaslı kriter değildir.
32 . davacı site içerisinde görevi icabı dolaşmakta iken telsizin odasından bir başkası tarafından alınıp birkaç gün sonra bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacının hizmet süresi, olayın oluş şekli itibarıyla verilen cezanın fiille orantılı olması gerekir. Kaldı ki davacının bu eylemi doğruluk ve bağlılığa uymayan bir davranış olmadığı gibi işverene bir zarar da vermemiştir. Bu durumda davacının ihbar ve kıdem tazminatı taleplerinin kabulü gerekir. Y.9.HD. 03.04.2005 tarih 2004/24264E. 2005/13004K. Tekstil İşveren sayı 310 syf.42. . tebliğ edilen ihtar yazılarına göre . alarm sistemi kullanma talimatı ve vezne çalışma kurallarına aykırı hareket ederek çalıştığı vezneye bazı kimseleri aldığı . işveren(in) herhangi bir zarara uğramadığı gibi feshe gerekçe yapılan olayda davacının veznede konuştuğu kişi işyerinin güvenlik elemanı (olup) . fesih ile gerçekleşen eylem arasında orantısızlık mevcut (olmakla) . (fesih) ağır bir sonuçtur. Y.9.HD. 14.11.2005 tarih 2005/8457E. ve 35763K. Çalışma ve Toplum 9.

İlgili Kaynaklar







single.php