Kaotik zaman serilerinin yapay sinir ağlarıyla kestirimi: Deprem verisi durumu







































































54
Bu çalışmanın başlarında bir ön çalışma olarak denenmiş, İstanbul ve çevresini kapsayan verinin kestiriminde yukarıda saydığımız tüm verilerinkinden daha büyük bir başarı elde edilmiştir. Bunun nedeni, verinin içerdiği değerlerin zamanda üniform hale getirilmeden, diğer bir deyişle sıfır ekleme suretiyle örneklenmeden bırakılmış olması ve YSAnın fonksiyonu yaklaştırması için elinde görece uzun bir veri bulunmasıdır. Ancak önceki bölümde de belirtildiği gibi örnekleme yapılmadığı için bu kestirimin zamansal değeri yoktur.
Kaotik olduğu belirlenen zaman serilerinin hepsinde, kısa vadeli kestirim, uzun vadeli kestirimden daha başarılı olmuştur. Kaosun, başlangıç koşullarına hassas bağlılık özelliğiyle örtüşen bu bulgu çalışmanın en tutarlı sonuçlarından biridir.
Elde edilen bulgular değerlendirildiğinde, gelecek çalışmalarda kestirim başarısının artması için zaman serisinin çok uzun, sıfır içermeyen, optimum örnekleme frekansıyla örneklenmiş ve kaotik yapıda olması önerilebilir.
Depremleri hazırlayan sürecin, yerkabuğunda yüzyıllarca süren sismik aktivite olduğu bilindiğine göre, Türkiye için sağlıklı kayıtların başladığı 1971 ile 2005 yılları arasındaki otuz beş yılda gerçekleşen depremlerin büyüklüklerinden oluşturulmuş zaman serilerinin bu süreci temsil etmesi bu bakımdan zordur. Dolayısıyla, daha başarılı kestirimlerin yapılabilmesi için uzun süreli, sağlıklı kayıtların yapılması gerekir. Verinin uzun olmasının bir diğer getirisi de, örnekleme frekansı seçiminin kolaylaştırılıp zaman serisinin sıfır içermesinin engellenebilmesidir.
Bu çalışmada, görece büyük depremlerin kestirimi başarısız olmuştur, çünkü bu depremlerin büyüklükleri de, aynı sıfırların yaptığı gibi, veride anomaliye neden olmaktadır. Küçük örnekleme frekansları seçilerek, orta ve yüksek şiddetteki depremlerden oluşan bir zaman serisi oluşturulursa bu sorun giderilebilir. Bunun için elde çok uzun bir veri olması gereklidir.
Bunların dışında, belirli bir bölgede gerçekleşen depremlerin büyüklüklerinden oluşan zaman serisi yerine belirli bir fayın üzerinde gerçekleşenlerinkinden oluşan zaman serisi daha yüksek seviyede bir nedensellik içerecektir. Bu da nedensellik bağlamında kestirimin değerini arttıracaktır. Ancak bunun için zaman serisinin uzun olması ve minimum anomali içermesi gerekmektedir. Bu da yine, diğerleri gibi, çok uzun süreli sağlıklı kayıtlara bağlıdır.



65. SAYFAYA BENZER SAYFALAR

Bölgesel depremlerin incelenmesinde zaman serisi yöntemi - Sayfa 45
göstermektedir. Bu denklemler, sistemin sonlu bir zaman uzayındaki gösteriminden daha kesin olduğu bilinmektedir. Şayet bu gibi kestirimi çok zor olacak deprem gibi dinamik sistemlerin türevsel denklemleri oluşturulsa sistemim dinamiklerini de belirlemiş oluruz. Bu da yapılacak mekanik modelle veya bilgisayarlarda yapılacak simülasyon modellerle pratikte deprem sonrasındaki aktivite en azından kes...

65. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

zaman
veri
serisi
edilen
kaotik
büyük


65. SAYFA ICERIGI

54
Bu çalışmanın başlarında bir ön çalışma olarak denenmiş, İstanbul ve çevresini kapsayan verinin kestiriminde yukarıda saydığımız tüm verilerinkinden daha büyük bir başarı elde edilmiştir. Bunun nedeni, verinin içerdiği değerlerin zamanda üniform hale getirilmeden, diğer bir deyişle sıfır ekleme suretiyle örneklenmeden bırakılmış olması ve YSAnın fonksiyonu yaklaştırması için elinde görece uzun bir veri bulunmasıdır. Ancak önceki bölümde de belirtildiği gibi örnekleme yapılmadığı için bu kestirimin zamansal değeri yoktur.
Kaotik olduğu belirlenen zaman serilerinin hepsinde, kısa vadeli kestirim, uzun vadeli kestirimden daha başarılı olmuştur. Kaosun, başlangıç koşullarına hassas bağlılık özelliğiyle örtüşen bu bulgu çalışmanın en tutarlı sonuçlarından biridir.
Elde edilen bulgular değerlendirildiğinde, gelecek çalışmalarda kestirim başarısının artması için zaman serisinin çok uzun, sıfır içermeyen, optimum örnekleme frekansıyla örneklenmiş ve kaotik yapıda olması önerilebilir.
Depremleri hazırlayan sürecin, yerkabuğunda yüzyıllarca süren sismik aktivite olduğu bilindiğine göre, Türkiye için sağlıklı kayıtların başladığı 1971 ile 2005 yılları arasındaki otuz beş yılda gerçekleşen depremlerin büyüklüklerinden oluşturulmuş zaman serilerinin bu süreci temsil etmesi bu bakımdan zordur. Dolayısıyla, daha başarılı kestirimlerin yapılabilmesi için uzun süreli, sağlıklı kayıtların yapılması gerekir. Verinin uzun olmasının bir diğer getirisi de, örnekleme frekansı seçiminin kolaylaştırılıp zaman serisinin sıfır içermesinin engellenebilmesidir.
Bu çalışmada, görece büyük depremlerin kestirimi başarısız olmuştur, çünkü bu depremlerin büyüklükleri de, aynı sıfırların yaptığı gibi, veride anomaliye neden olmaktadır. Küçük örnekleme frekansları seçilerek, orta ve yüksek şiddetteki depremlerden oluşan bir zaman serisi oluşturulursa bu sorun giderilebilir. Bunun için elde çok uzun bir veri olması gereklidir.
Bunların dışında, belirli bir bölgede gerçekleşen depremlerin büyüklüklerinden oluşan zaman serisi yerine belirli bir fayın üzerinde gerçekleşenlerinkinden oluşan zaman serisi daha yüksek seviyede bir nedensellik içerecektir. Bu da nedensellik bağlamında kestirimin değerini arttıracaktır. Ancak bunun için zaman serisinin uzun olması ve minimum anomali içermesi gerekmektedir. Bu da yine, diğerleri gibi, çok uzun süreli sağlıklı kayıtlara bağlıdır.

İlgili Kaynaklar







single.php