1. GiRiS
Holtayn s1gir 1rk1 silt ilretimi yonilnden diinya siitc;il s1gir irklan arasmda onemli bir yere sahiptir. Turkiye’de de yilksek siit verimi kapasitesinden dolayi Holtaynlar hem saf olarak yetitirilmekte hem de yerli trklann melezlemesinde kullamlmaktadir (1). Turkiye’de toplam 10.8 milyon ba~ s1grr bulunmaktadlf. Bu sayimn % 16.S’i killtiir lfkt, % 44’ilnil killtilr trkt melezleri, %39.2’si de yerli trk stgtrlardan olumaktadtr. Tiirkiye’nin kanath haric; toplam hayvan varhgtmn % 22.7’sini ve sagmal hayvanlann ise %21. l ‘ini s1girlar oluturmakta, aynt zamanda da toplam silt ilretiminin %89. l ‘ini inek siltil oluturmaktadtr (2, 3).
Tiirkiye’de kamu i~letmeleri ve bazt biiyilk ozel iletmeler haric; yetitiriciler genellikle hayvanlanmn verim performanslanna ili~kin kayitlan tutmamakla birlikte kendi suriilerinde bir sonraki generasyonu olutunnak iizere de kendi gozlemlerine ve fenotipik degerlere dayanarak darruzhk hayvan sec;mektedirler. Bu ~ekilde yaptlan seleksiyondan elde edilecek genetik ilerleme de oldukc;a diiilktilr. Hayvanlann verim ozelliklerine ilikin kayttlann tutuldugu bazt iletmelerde ise bu veriler strurh diizeyde kullamlarak etkin bir seleksiyon yaptlamamaktadtr.
Turkiye Danuzhk S1gir Yetitiricileri Merkez Birliginin 2003 yth verilerine gore ulkemizde 1.304 milyon ba safHoltayn bulunmaktadtr (4). Bu buyilklukteki bir Holtayn populasyonu Danimarka, Belc;ika ve Hollanda gibi bazt Avrupa ulkeleri ile kartlatmld1gmda oldukc;a biiyiik oldugu goriilebilir. Fakat hayvan bama verim bu iilkelerle kar~tlatmld1gmda oldukc;a diiilktiir. Bu verim diiiiklilgune baktm besleme koullanmn yetersizligi, kotil bannak ~artlan, veteriner hizmetlerindeki eksiklik ve etkin seleksiyon programmm uygulanmamas1 neden olmaktad1r. Etkin bir seleksiyon programi ile silt veriminde htzlt bir ilerleme saglanabilmektedir (5). Seleksiyonla verim ozelliklerinin artmlabilmesi ic;in 0 ozellige ait toplamah genetik varyansm dogru bir ~ekilde hesaplanmas1 ve etkin bir ~kilde kullamlmast gereklidir (6-10). Turkiye’deki Hol~tayn ineklerin ise birc;ogunun verim kayitlarmm tutulmad1gi yada kayitlann eksik tutuldugu bilinmektedir. En yilksek genetik ilerlemenin saglanabilmesi i<;in tiim ineklerin diizenli ve giivenilir bir ~ekilde kayit altma ahnmas1 gereklidir. Kayit altma almmasmm astl anlami, hayvanlann verim performanslanmn takibi rahathkla yaptlmast ve diizenli kayit tutulan hayvan sayismm fazlahgina gore seleksiyondan elde edilecek bB.anmn o oranda fazla olacagi unutulmamaltdtr. Hayvan tslahmda tern.el noktalardan biri de, miimk:Un oldugu kadar fazla sayida verim ozelliklerinin ve bu ozellikleri etkileyen c;evre 1



7. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

verim
verimi
inek
ineklerin
yada
arasmda


7. SAYFA ICERIGI

1. GiRiS
Holtayn s1gir 1rk1 silt ilretimi yonilnden diinya siitc;il s1gir irklan arasmda onemli bir yere sahiptir. Turkiye’de de yilksek siit verimi kapasitesinden dolayi Holtaynlar hem saf olarak yetitirilmekte hem de yerli trklann melezlemesinde kullamlmaktadir (1). Turkiye’de toplam 10.8 milyon ba~ s1grr bulunmaktadlf. Bu sayimn % 16.S’i killtiir lfkt, % 44’ilnil killtilr trkt melezleri, %39.2’si de yerli trk stgtrlardan olumaktadtr. Tiirkiye’nin kanath haric; toplam hayvan varhgtmn % 22.7’sini ve sagmal hayvanlann ise %21. l ‘ini s1girlar oluturmakta, aynt zamanda da toplam silt ilretiminin %89. l ‘ini inek siltil oluturmaktadtr (2, 3).
Tiirkiye’de kamu i~letmeleri ve bazt biiyilk ozel iletmeler haric; yetitiriciler genellikle hayvanlanmn verim performanslanna ili~kin kayitlan tutmamakla birlikte kendi suriilerinde bir sonraki generasyonu olutunnak iizere de kendi gozlemlerine ve fenotipik degerlere dayanarak darruzhk hayvan sec;mektedirler. Bu ~ekilde yaptlan seleksiyondan elde edilecek genetik ilerleme de oldukc;a diiilktilr. Hayvanlann verim ozelliklerine ilikin kayttlann tutuldugu bazt iletmelerde ise bu veriler strurh diizeyde kullamlarak etkin bir seleksiyon yaptlamamaktadtr.
Turkiye Danuzhk S1gir Yetitiricileri Merkez Birliginin 2003 yth verilerine gore ulkemizde 1.304 milyon ba safHoltayn bulunmaktadtr (4). Bu buyilklukteki bir Holtayn populasyonu Danimarka, Belc;ika ve Hollanda gibi bazt Avrupa ulkeleri ile kartlatmld1gmda oldukc;a biiyiik oldugu goriilebilir. Fakat hayvan bama verim bu iilkelerle kar~tlatmld1gmda oldukc;a diiilktiir. Bu verim diiiiklilgune baktm besleme koullanmn yetersizligi, kotil bannak ~artlan, veteriner hizmetlerindeki eksiklik ve etkin seleksiyon programmm uygulanmamas1 neden olmaktad1r. Etkin bir seleksiyon programi ile silt veriminde htzlt bir ilerleme saglanabilmektedir (5). Seleksiyonla verim ozelliklerinin artmlabilmesi ic;in 0 ozellige ait toplamah genetik varyansm dogru bir ~ekilde hesaplanmas1 ve etkin bir ~kilde kullamlmast gereklidir (6-10). Turkiye’deki Hol~tayn ineklerin ise birc;ogunun verim kayitlarmm tutulmad1gi yada kayitlann eksik tutuldugu bilinmektedir. En yilksek genetik ilerlemenin saglanabilmesi i<;in tiim ineklerin diizenli ve giivenilir bir ~ekilde kayit altma ahnmas1 gereklidir. Kayit altma almmasmm astl anlami, hayvanlann verim performanslanmn takibi rahathkla yaptlmast ve diizenli kayit tutulan hayvan sayismm fazlahgina gore seleksiyondan elde edilecek bB.anmn o oranda fazla olacagi unutulmamaltdtr. Hayvan tslahmda tern.el noktalardan biri de, miimk:Un oldugu kadar fazla sayida verim ozelliklerinin ve bu ozellikleri etkileyen c;evre 1

İlgili Kaynaklar




single.php