faktorlerinin dogru bir ekilde tespiti ile iizerinde durulan ozellikler yonunden hayvanlann danuzhk degerlerinin belirlenerek, bulunan danuzhk degerlerine gore seleksiyonun yaptlmas1 gerekir. Ozerinde durulan verim ozellikleri balonundan s~ilmeyen yada seyilecek nitelikte olmamasma ragmen siiriide daha fazla dol alabilmek iyin tutulan hayvanlara iyi dam1zhk demek miimkUn degildir. Damizhk bir siiriide hayvanlann damtzbk degerlerinin belirlenerek bu degerlere gore seyimin yaptlmas1 siiriide iizerinde durulan verim ozelliginin toplam genetik kapasitesinin en etkin ekilde yiikseltilebilmesini saglar.
Dam1zhk bir siiriide daha onceki ytllarda yaptlan seleksiyonun diizeyi ve yontemin bilinmesi oldukya onemlidir. Uygulanan seleksiyonun diizeyi ve yontemi bilindigi takdirde siiriide elde edilen degiimin ne kadanrun genotipten ne kadanrun ise yevre artlanmn diizenlenmesi sonucu olutugu hakkmda bilgi edinilebilir. Bir inegin silt verimini genetik ve bir yok yevresel faktor etkileyebilir. Laktasyon stras1, buzag-tlama yat, buzagtlama mevsimi, siirii gibi etkenlerin silt verimi ilzerine etkisi bir yak aratmc1 tarafindan vurgulanmt~tr (11-15).
Seleksiyon iyin gerekli olan en onemli kriter darrnzhk degeridir ve bunu elde etmek iyinde dogru bir model ile etkin ekilde tespiti gereklidir. Damizhk degerlerinin belirlenmesinde bu giine kadar birvok yontem kullamlnuttr. Son ytllarda bilgisayar teknolojisindeki gelimelere paralel olarak, yaygm bir kullamm alaru bulan en iyi dogrusal yanstz tahmin yontemi (BLUP) ise bu yontemler iyinde en yok tercih edilen metot olmu~tur (16-18). En iyi dogrusal yans1z tahmin yontemi ozellikle silt s1gin yetitiriciligi ivin danuzhk degerlerinin tahmininde kullarulan standart bir metot haline gelmitir (19,20). Bu yontemin standart bir metot haline gelmesinde en buyO.k etken ise damtzltk degerlerini en iyi tahmin etmesinden ileri gelmektedir (21). Aynca en iyi dogrusal yanstz tahmin yonteminin damizhk degerlerini hesaplamadaki etkinligi hem pedigri kayttlanm hem de sabit ve rastgele etkilerin etki paylanm aym anda dilzelterek hesaplamasmdan kaynaklanmaktad1r (22). Bu yontemle hesaplanan damtzhk degerlerine dayah olarak yaptlan seleksiyonlarda, kal1ttm derecesi yiiksek olan ozelliklerin yanmda kaltttm dereceleri diiiik ve orta diizeyde olan ozelliklerde de iyi sonuy almmaktadtr (23-25). Kantitatifgenetik kurallannda da oldugu gibi kaltttm derecesinin diimesiyle dogru orant1h olarak fenotipik degerler ile genotipik deger arasmdaki korelasyon dii~mektedir (26). Bu yontemin ustiinliigu kaltttm derecesi diitiikye relatif olarak daha da artmaktadtr (27,28).
BLUP yontemi ile bir ozellik yoniinden damtzhk degeri hesaplanacagi gibi birden fazla ozellik yonunden de aym anda tek bir damizbk degeri hesaplanabilmektedir. Birden
2



8. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

degerler
genetik
deger
ileri
seleksiyon
etki


8. SAYFA ICERIGI

faktorlerinin dogru bir ekilde tespiti ile iizerinde durulan ozellikler yonunden hayvanlann danuzhk degerlerinin belirlenerek, bulunan danuzhk degerlerine gore seleksiyonun yaptlmas1 gerekir. Ozerinde durulan verim ozellikleri balonundan s~ilmeyen yada seyilecek nitelikte olmamasma ragmen siiriide daha fazla dol alabilmek iyin tutulan hayvanlara iyi dam1zhk demek miimkUn degildir. Damizhk bir siiriide hayvanlann damtzbk degerlerinin belirlenerek bu degerlere gore seyimin yaptlmas1 siiriide iizerinde durulan verim ozelliginin toplam genetik kapasitesinin en etkin ekilde yiikseltilebilmesini saglar.
Dam1zhk bir siiriide daha onceki ytllarda yaptlan seleksiyonun diizeyi ve yontemin bilinmesi oldukya onemlidir. Uygulanan seleksiyonun diizeyi ve yontemi bilindigi takdirde siiriide elde edilen degiimin ne kadanrun genotipten ne kadanrun ise yevre artlanmn diizenlenmesi sonucu olutugu hakkmda bilgi edinilebilir. Bir inegin silt verimini genetik ve bir yok yevresel faktor etkileyebilir. Laktasyon stras1, buzag-tlama yat, buzagtlama mevsimi, siirii gibi etkenlerin silt verimi ilzerine etkisi bir yak aratmc1 tarafindan vurgulanmt~tr (11-15).
Seleksiyon iyin gerekli olan en onemli kriter darrnzhk degeridir ve bunu elde etmek iyinde dogru bir model ile etkin ekilde tespiti gereklidir. Damizhk degerlerinin belirlenmesinde bu giine kadar birvok yontem kullamlnuttr. Son ytllarda bilgisayar teknolojisindeki gelimelere paralel olarak, yaygm bir kullamm alaru bulan en iyi dogrusal yanstz tahmin yontemi (BLUP) ise bu yontemler iyinde en yok tercih edilen metot olmu~tur (16-18). En iyi dogrusal yans1z tahmin yontemi ozellikle silt s1gin yetitiriciligi ivin danuzhk degerlerinin tahmininde kullarulan standart bir metot haline gelmitir (19,20). Bu yontemin standart bir metot haline gelmesinde en buyO.k etken ise damtzltk degerlerini en iyi tahmin etmesinden ileri gelmektedir (21). Aynca en iyi dogrusal yanstz tahmin yonteminin damizhk degerlerini hesaplamadaki etkinligi hem pedigri kayttlanm hem de sabit ve rastgele etkilerin etki paylanm aym anda dilzelterek hesaplamasmdan kaynaklanmaktad1r (22). Bu yontemle hesaplanan damtzhk degerlerine dayah olarak yaptlan seleksiyonlarda, kal1ttm derecesi yiiksek olan ozelliklerin yanmda kaltttm dereceleri diiiik ve orta diizeyde olan ozelliklerde de iyi sonuy almmaktadtr (23-25). Kantitatifgenetik kurallannda da oldugu gibi kaltttm derecesinin diimesiyle dogru orant1h olarak fenotipik degerler ile genotipik deger arasmdaki korelasyon dii~mektedir (26). Bu yontemin ustiinliigu kaltttm derecesi diitiikye relatif olarak daha da artmaktadtr (27,28).
BLUP yontemi ile bir ozellik yoniinden damtzhk degeri hesaplanacagi gibi birden fazla ozellik yonunden de aym anda tek bir damizbk degeri hesaplanabilmektedir. Birden
2

İlgili Kaynaklar




single.php