Küresel iklim değişiklikleri ve Türkiye iklimi üzerindeki etkilerinin incelenmesi










































































Çizelge 2.2. 1990-1997 Döneminde Türkiye de sera gazları miktar ve paylarındaki değişimler

(Karakaya vd, 2003).

SERA GAZLARI

1990

1991

1992

YILLAR

1993

1994

1995

1996

1997

Doğrudan Sera Gazları (Bin Ton)

200,723 207,42 214,972 225,911 222,506 241,805 262,49 271,176

CO2 ( %)
CH4 (%) N2O (%) Yakıt Kaynaklı Sera Gazları (Bin Ton)

89 11 1
146,736

88 11 1
150,552

88 10 2
156,086

88 10 2
162,849

89 10 1
161,115

87 10 3
172,934

88 10 2
186,352

89 9 2
195,513

CO2 (%) CH4 (%) N2O (%)

97,3 97,3 97,3 97,5 97,6 97,8 98 2,1 2,1 2,1 2,0 1,8 1,5 1,5 0,6 0,6 0,6 0,6 0,6 0,5 0,5

98 1,5 0,5

Çizelge 2.3 den de görüldüğü gibi, fosil kaynaklı yakıtlar arasında, kullanım açısından en

büyük payı, petrol almaktadır. 1990 ile 1999 yılları arasında her üç yakıt türünün kullanımın da

artışlar yaşanmıştır. Bunların arasında en büyük artış % 270 ile doğalgazda gerçekleşmiştir.

Çizelge 2.3. Türkiyede toplam birincil enerji arzı ve CO2 emisyonu karşılaştırması (Karakaya vd, 2003).

1990

1999

Toplam Miktar (Mtep)

Toplam İçindeki Pay
(%)

Toplam Miktar (Mtep)

Toplam İçindeki Pay
(%)

Toplam Birincil Enerji Arzı Kömür Petrol Doğalgaz

16,94 23,61 2,86

39,02 54,39 6,59

20,07 29,38 10,59

33,43 48,93 17,64

CO2 Emisyonu *

Kömür Petrol Doğalgaz

58,94 63,32 6,53

49,13 46,14 4,73

77,57 79,30 24,32

44,16 42,36 13,48

: Sektörel Yaklaşım dataları kullanılmıştır.

Çizelge 2.4. verilerine göre, sektörler arasında CO2 emisyonu açısından en büyük payı enerji ve çevrim sektörü almaktadır. Bu sektör, 1990 yılından 1999 yılına gelinceye kadar payını daha da arttırmış ve toplam sektörler arasında % 40.70 gibi bir oranla birinciliğini korumuştur. Bunun en önemli nedeni, çevrim sektörüne yönelik santrallerin (özellikle kömür ve doğalgaz ile çalışan) kurulmasıdır. 1990-1999 döneminde, tüm sektörlerin emisyon miktarlarında artışlar yaşandığı halde, enerji ve çevrim sektörü, oranını çok büyük miktarda arttırdığı için diğer sektörlerin oranı düşük görünmektedir (Karakaya vd, 2003).

Çizelge 2.4. 1990 ve 1999 yıllarında fosil kaynaklı yakıtlardan kaynaklanan CO2 emisyonlarının sektörel dağılımları (Milyon Ton) (Karakaya vd, 2003: IEA, 2001a)

SEKTÖRLER
Enerji ve Çevrim İmalat Sanayi ve Konut Ulaştırma Diğer TOPLAM

1990

Toplam Miktar (Mtep)
39,45 33,63 28,25 27,48 128,80

Toplam İçindeki Pay
(%)
30,63 26,11 21,93 21,33 100

1999

Toplam Miktar (Mtep)
73,75 43,33 33,76 30,35 181,19

Toplam İçindeki Pay
(%)
40,70 23,92 18,63 16,75 100

13



28. SAYFAYA BENZER SAYFALAR

1997 Kyoto protokolü ve uluslararası çevre politikalarına etkileri 1997 - Sayfa 86
71 %88’lik pay ile en büyük yeri almaktadır. İkinci sırada, ortalama %10-11’lik bir pay ile metan gazı yer almaktadır. Diğer gazların oranları ise, bu iki sera gazına oranla daha düşük kalmaktadır. Tablo 5 1990-1997 Döneminde Türkiye’de Sera Gazları Miktar ve Paylarındaki Değişimler SERAGAZLARI 1990 1991 Doğrudan Seragazları 200,723 207,42 (Bin ton) CO2 (%) 88 88 ...
Binalarda toplam enerji harcamalarının ve CO2 salım miktarlarının azaltılması amacıyla bir toplu konut örneğinin değerlendirilmesi - Sayfa 33
Çizelge 2.1 : 1990-1997 Döneminde Türkiye’de Sera Gazları Miktar ve Paylarındaki Değişimler Sera gazı oluşumunda en önemli etken olan fosil yakıt tüketimi kaynaklı emisyonun yaklaşık % 97 gibi çok büyük bir oranı, CO2 gazından oluşmaktadır. Türkiye’de 1990 ile 1999 yılları arasında her kömür petrol ve doğalgaz yakıt türlerinin kullanımında artışlar yaşanmıştır. Bunların arasında en büyük artış ...
Trafik yoğunluğunun enerji tüketimi ve hava kirliliğine etkilerinin analizi - Sayfa 39
1990-2001 yılları arasında AB ulaştırma sektörü kaynaklı sera gazı emisyonları %20 mertebesinde artmıştır (TIRIS 2007). - CO2, %97‟lik pay ile ana sera gazı emisyonu - Karayolu taşımacılığı en büyük emisyon kaynağıdır (%92.4,2001). Kaynak: European Environment Agency 2001. Şekil 2.11: Ulaşım sektöründe sera gazı emisyon miktarı dağılımı. Türkiye‟de yakıt tüketiminden kaynaklanan karbondioksit, ...

28. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

emisyon
yakıt
kaynaklı
türkiye
toplam
enerji


28. SAYFA ICERIGI

Çizelge 2.2. 1990-1997 Döneminde Türkiye de sera gazları miktar ve paylarındaki değişimler

(Karakaya vd, 2003).

SERA GAZLARI

1990

1991

1992

YILLAR

1993

1994

1995

1996

1997

Doğrudan Sera Gazları (Bin Ton)

200,723 207,42 214,972 225,911 222,506 241,805 262,49 271,176

CO2 ( %)
CH4 (%) N2O (%) Yakıt Kaynaklı Sera Gazları (Bin Ton)

89 11 1
146,736

88 11 1
150,552

88 10 2
156,086

88 10 2
162,849

89 10 1
161,115

87 10 3
172,934

88 10 2
186,352

89 9 2
195,513

CO2 (%) CH4 (%) N2O (%)

97,3 97,3 97,3 97,5 97,6 97,8 98 2,1 2,1 2,1 2,0 1,8 1,5 1,5 0,6 0,6 0,6 0,6 0,6 0,5 0,5

98 1,5 0,5

Çizelge 2.3 den de görüldüğü gibi, fosil kaynaklı yakıtlar arasında, kullanım açısından en

büyük payı, petrol almaktadır. 1990 ile 1999 yılları arasında her üç yakıt türünün kullanımın da

artışlar yaşanmıştır. Bunların arasında en büyük artış % 270 ile doğalgazda gerçekleşmiştir.

Çizelge 2.3. Türkiyede toplam birincil enerji arzı ve CO2 emisyonu karşılaştırması (Karakaya vd, 2003).

1990

1999

Toplam Miktar (Mtep)

Toplam İçindeki Pay
(%)

Toplam Miktar (Mtep)

Toplam İçindeki Pay
(%)

Toplam Birincil Enerji Arzı Kömür Petrol Doğalgaz

16,94 23,61 2,86

39,02 54,39 6,59

20,07 29,38 10,59

33,43 48,93 17,64

CO2 Emisyonu *

Kömür Petrol Doğalgaz

58,94 63,32 6,53

49,13 46,14 4,73

77,57 79,30 24,32

44,16 42,36 13,48

: Sektörel Yaklaşım dataları kullanılmıştır.

Çizelge 2.4. verilerine göre, sektörler arasında CO2 emisyonu açısından en büyük payı enerji ve çevrim sektörü almaktadır. Bu sektör, 1990 yılından 1999 yılına gelinceye kadar payını daha da arttırmış ve toplam sektörler arasında % 40.70 gibi bir oranla birinciliğini korumuştur. Bunun en önemli nedeni, çevrim sektörüne yönelik santrallerin (özellikle kömür ve doğalgaz ile çalışan) kurulmasıdır. 1990-1999 döneminde, tüm sektörlerin emisyon miktarlarında artışlar yaşandığı halde, enerji ve çevrim sektörü, oranını çok büyük miktarda arttırdığı için diğer sektörlerin oranı düşük görünmektedir (Karakaya vd, 2003).

Çizelge 2.4. 1990 ve 1999 yıllarında fosil kaynaklı yakıtlardan kaynaklanan CO2 emisyonlarının sektörel dağılımları (Milyon Ton) (Karakaya vd, 2003: IEA, 2001a)

SEKTÖRLER
Enerji ve Çevrim İmalat Sanayi ve Konut Ulaştırma Diğer TOPLAM

1990

Toplam Miktar (Mtep)
39,45 33,63 28,25 27,48 128,80

Toplam İçindeki Pay
(%)
30,63 26,11 21,93 21,33 100

1999

Toplam Miktar (Mtep)
73,75 43,33 33,76 30,35 181,19

Toplam İçindeki Pay
(%)
40,70 23,92 18,63 16,75 100

13

İlgili Kaynaklar







single.php