Migren ve epizodik gerilim tipi baş ağrılarının hematolojik parametreler ile ilişkisi































































Demir nöronun normal fonksiyonunu yapabilmesi için gerekli bir elementtir. Ancak demirin vücutta aşırı birikimi demirin indüklediği oksidatif hasara, bunun sonucunda da beyinde nöronal dejenerasyona ve hücre ölümüne yol açar (54). Ayrıca vücutta demir birikiminin nöronların uyarılabilirliğini değiştirerek baş ağrısının tetiklenme eşiğini azaltabileceği belirtilmektedir (42).
Welch ve arkadaşlarının yaptığı bir çalışmada migren ve kronik günlük baş ağrılı hastaların periakuaduktal gri maddelerinde (PGM) yüksek demir düzeyleri saptanmış ancak ferritin seviyeleri ölçülmemiştir. Migren atakları sırasında beyinsapı yapılarının tekrarlayan hiperoksi epizodlarının bu bölgede demirin katalizlediği serbest radikal hasarı için risk oluşturduğu düşünülmektedir. Epizodik migrenli hastalarda persistan PGM disfonksiyonu ağrı duyarlılığında artışa yol açmıştır (6). Çalışmamızda serum örneklerinde demir metabolizması ile ilintili parametreler incelenmiştir, ancak görüntüleme yöntemi kullanılarak beyinde demir ölçümü yapılmamıştır.
En yüksek doku demir seviyeleri şiddetli veya sık epizodik migrenli veya günlük baş ağrıları olan hastalarda ölçülmüştür (6). Bizim çalışmamızda migrenli hastalarda ağrı sıklığı arttıkça ferritin düzeyinde artış, DeBK azalma saptanırken, ferritin düzeyi ile baş ağrısının süre ve şiddeti arasında herhangi bir ilişki saptanmadı. EGTBA hastalarında ise ağrı sıklığı artıkça ferritin, Hb ve Htc düzeylerinde azalma gözlendi.
Fareler üzerinde yapılan bir çalışmada demir yüklenmesinin NO üretimini arttırdığı gözlenmiştir (55). NOin de Migren ve GTBA patofizyolojisinde rolü olduğu (56), ayrıca NO sentez inhibitörünün demir alınımını düzelttiği, NOin demirin kullanılabilirliğini etkilediği bilinmektedir (21). Hemokromatozis ve baş ağrısı arasındaki ilişkinin genotipik ve fenotipik hemokromatozlu hastalarda daha belirgin olduğu gözlenmiştir. Hemokromatozda yüksek baş ağrısı prevalansı demir aşırı yükünden ziyade genotipik hemakromatozis ile ilişkili saptanmıştır (42). Çalışmamızda migren baş ağrısı hastalarında ferritin düzeyinin artması, DeBK düzeylerinin azalması ile baş ağrı sıklığı arasında pozitif bir ilişki bulunurken, diğer parametrelerle ağrı şiddeti, süre, sıklığı arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. Bu durum dolaylı olarak migren hastalarında vücutta demir birikiminin farklı mekanizmalarla (NO, inflamatuar mediatörler, nörotransmiterler.) ağrı eşiğini
48



48. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

sıklığı
arasında
migren
ağrı
gtba
ağrısı


48. SAYFA ICERIGI

Demir nöronun normal fonksiyonunu yapabilmesi için gerekli bir elementtir. Ancak demirin vücutta aşırı birikimi demirin indüklediği oksidatif hasara, bunun sonucunda da beyinde nöronal dejenerasyona ve hücre ölümüne yol açar (54). Ayrıca vücutta demir birikiminin nöronların uyarılabilirliğini değiştirerek baş ağrısının tetiklenme eşiğini azaltabileceği belirtilmektedir (42).
Welch ve arkadaşlarının yaptığı bir çalışmada migren ve kronik günlük baş ağrılı hastaların periakuaduktal gri maddelerinde (PGM) yüksek demir düzeyleri saptanmış ancak ferritin seviyeleri ölçülmemiştir. Migren atakları sırasında beyinsapı yapılarının tekrarlayan hiperoksi epizodlarının bu bölgede demirin katalizlediği serbest radikal hasarı için risk oluşturduğu düşünülmektedir. Epizodik migrenli hastalarda persistan PGM disfonksiyonu ağrı duyarlılığında artışa yol açmıştır (6). Çalışmamızda serum örneklerinde demir metabolizması ile ilintili parametreler incelenmiştir, ancak görüntüleme yöntemi kullanılarak beyinde demir ölçümü yapılmamıştır.
En yüksek doku demir seviyeleri şiddetli veya sık epizodik migrenli veya günlük baş ağrıları olan hastalarda ölçülmüştür (6). Bizim çalışmamızda migrenli hastalarda ağrı sıklığı arttıkça ferritin düzeyinde artış, DeBK azalma saptanırken, ferritin düzeyi ile baş ağrısının süre ve şiddeti arasında herhangi bir ilişki saptanmadı. EGTBA hastalarında ise ağrı sıklığı artıkça ferritin, Hb ve Htc düzeylerinde azalma gözlendi.
Fareler üzerinde yapılan bir çalışmada demir yüklenmesinin NO üretimini arttırdığı gözlenmiştir (55). NOin de Migren ve GTBA patofizyolojisinde rolü olduğu (56), ayrıca NO sentez inhibitörünün demir alınımını düzelttiği, NOin demirin kullanılabilirliğini etkilediği bilinmektedir (21). Hemokromatozis ve baş ağrısı arasındaki ilişkinin genotipik ve fenotipik hemokromatozlu hastalarda daha belirgin olduğu gözlenmiştir. Hemokromatozda yüksek baş ağrısı prevalansı demir aşırı yükünden ziyade genotipik hemakromatozis ile ilişkili saptanmıştır (42). Çalışmamızda migren baş ağrısı hastalarında ferritin düzeyinin artması, DeBK düzeylerinin azalması ile baş ağrı sıklığı arasında pozitif bir ilişki bulunurken, diğer parametrelerle ağrı şiddeti, süre, sıklığı arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. Bu durum dolaylı olarak migren hastalarında vücutta demir birikiminin farklı mekanizmalarla (NO, inflamatuar mediatörler, nörotransmiterler.) ağrı eşiğini
48

İlgili Kaynaklar







single.php