Yaklaşık bir yüzyıl önce, ülkemize bildiğimiz siyah çay gelmeden önce bitkisel çaylar ve kahve, halk arasında ana içecek maddesi olarak kullanılıyordu. Yine bu dönemlerde bitkisel çaylar daha çok zararsız, güzel kokulu ve yemeklere lezzet kattığı için kullanılıyordu. İlaç etkisi özellikleri pek bilinmiyordu. Zamanla aromatik bitkisel çayların faydalı özelliklerinin anlaşılmasıyla, daha çok tüketilir duruma gelmiştir.
Türkiyede bitki çayı hazırlamanın birkaç yolu vardır. Bunlar; infüzyon( kaynar suya katılarak), hızlı infüzyon (ınstant infusion) ve distilasyon (damıtma, aromatik su). İnfüzyon, kaynamış sıcak su üzerine ezilmiş bitki materyalini atarak yaklaşık 10dk demlendirmek suretiyle hazırlanır. İnstant infüzyon yöntemi daha çok Salvia(adaçayı) ve Sideritis (dağçayı) çaylarını demleme de kullanılan bir yöntemdir. Kuru yapraklar, sürgün kısımlar veya baş kısmının sıcak suda hazırlanması şeklindedir. Bitkinin aromasını ekstre etmek için, bitki materyali sıcak suyun alt kısmına daldırılarak yarım dakika bekletilir. Ekstre suyunun sarı renge dönüşmesi ekstraksyonun tamamlandığını göstermektedir. İçilmeden önce bitkinin kısımları ekstraksyondan çıkarılmalı ve böyle tüketilmelidir. Böyle olmazsa çay bozulabilir ve tadı da değişebilir. Bitki materyallerinin ezilerek değil de tüm parça halinde satılmasının bir sebebi de budur. Şekil 2 de görüldüğü gibi hızlı infüzyon tekniği poşet çayların demlenmesine benzer [39].
Şekil 2: Poşet Çayların Demlenme Biçimi Bitki çayı olarak kullanılan bazı farklı bitkilerde vardır. Türkçe Karakekik olarak bilinen Thymbra cinsi de baharat olarak kullanılmakta, bitki çayı olarak tüketilmekte, uçucu yağ ve kekik suyu elde etmede kullanılmaktadır. Bu cins karvakrol bakımından zengindir (% 49-77) [40]. Coridothymus capitatus da Türkiyenin batı kesiminde kekik yağı kaynağı ve bitkisel çay olarak kullanılmaktadır. Karvakrol, yağın ana bileşenidir (%69-79) [41]. Satureja hortensis yabani olarak toplanabildiği gibi, bahçede de yetiştirilebilir. Marketlerde salatalarda ve yemeklerde kullanılmak üzere taze bitki olarak satılmaktadır. Daha çok kendine özgü ismi olan
8



16. SAYFAYA BENZER SAYFALAR

Origanum minutiflorum bitkisinin antioksidan özelliklerinin incelenmesi - Sayfa 20
Akdeniz ve Güney Doğu Anadolu bölgelerinde yayılış gösteren İzmir kekiği (O. Onites), İstanbul kekiği (O. Vulgare ssp. hirtum), Sütçüler kekiği (O. minutiflorum), Alanya kekiği (O. majorana, syn. O. dubium) ve Suriye kekiği (O. syriacum var. bevanii) ticari olarak büyük önem taşımaktadır. Genelde Origanum türlerinin uçucu yağları karvakrol bakımından, Thymus türlerinin uçucu yağları timol bakımınd...
Origanum onites L. uçucu yağının bileşimi - Sayfa 20
8 domuz yağı üzerinde gliçlli bir antioksidatif etki göstermektedir (50,68). "Ak kekik , Peynir kekiği, Güvey otu" adları ile bilinen Origa11ıım 011ites L.(Labiatae ) bitkisi kekik olarak kullanılmaktadır. Midevi, sedatif, antimikrobiyal, anti septik , antihelmintik,kardiovasküler stimulan, uçucu yağı ise dahilen kolagog ve haricen antisepük özelliklerinden dolayı geniş bir kullanım alanına sahi...
Bazı origanum türleri ve biyoaktif bileşenlerinin fonksiyonel özelliklerinin incelenmesi. - Sayfa 19
Uçucu yağı ve bileşenleri konusunda üzerinde birçok çalışma yapılan bitkilerden biride kekiktir. Kekik dünyaca ünlü, en önemli ve yaygın olarak kullanılan baharatlardan biridir. Uçucu yağında timol, karvakrol, p-simen, terpineol, borneol, cymol, linalol gibi bileşenler mevcuttur. Bitkiye kokusunu veren timol ve karvakrol maddeleridir. Bu maddeler kekik uçucu yağının ana bileşeni oluşturmaktadır. K...

16. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

kekik
bitki
kullanılan
kullanılmak
uçucu
kullanılmakta


16. SAYFA ICERIGI

Yaklaşık bir yüzyıl önce, ülkemize bildiğimiz siyah çay gelmeden önce bitkisel çaylar ve kahve, halk arasında ana içecek maddesi olarak kullanılıyordu. Yine bu dönemlerde bitkisel çaylar daha çok zararsız, güzel kokulu ve yemeklere lezzet kattığı için kullanılıyordu. İlaç etkisi özellikleri pek bilinmiyordu. Zamanla aromatik bitkisel çayların faydalı özelliklerinin anlaşılmasıyla, daha çok tüketilir duruma gelmiştir.
Türkiyede bitki çayı hazırlamanın birkaç yolu vardır. Bunlar; infüzyon( kaynar suya katılarak), hızlı infüzyon (ınstant infusion) ve distilasyon (damıtma, aromatik su). İnfüzyon, kaynamış sıcak su üzerine ezilmiş bitki materyalini atarak yaklaşık 10dk demlendirmek suretiyle hazırlanır. İnstant infüzyon yöntemi daha çok Salvia(adaçayı) ve Sideritis (dağçayı) çaylarını demleme de kullanılan bir yöntemdir. Kuru yapraklar, sürgün kısımlar veya baş kısmının sıcak suda hazırlanması şeklindedir. Bitkinin aromasını ekstre etmek için, bitki materyali sıcak suyun alt kısmına daldırılarak yarım dakika bekletilir. Ekstre suyunun sarı renge dönüşmesi ekstraksyonun tamamlandığını göstermektedir. İçilmeden önce bitkinin kısımları ekstraksyondan çıkarılmalı ve böyle tüketilmelidir. Böyle olmazsa çay bozulabilir ve tadı da değişebilir. Bitki materyallerinin ezilerek değil de tüm parça halinde satılmasının bir sebebi de budur. Şekil 2 de görüldüğü gibi hızlı infüzyon tekniği poşet çayların demlenmesine benzer [39].
Şekil 2: Poşet Çayların Demlenme Biçimi Bitki çayı olarak kullanılan bazı farklı bitkilerde vardır. Türkçe Karakekik olarak bilinen Thymbra cinsi de baharat olarak kullanılmakta, bitki çayı olarak tüketilmekte, uçucu yağ ve kekik suyu elde etmede kullanılmaktadır. Bu cins karvakrol bakımından zengindir (% 49-77) [40]. Coridothymus capitatus da Türkiyenin batı kesiminde kekik yağı kaynağı ve bitkisel çay olarak kullanılmaktadır. Karvakrol, yağın ana bileşenidir (%69-79) [41]. Satureja hortensis yabani olarak toplanabildiği gibi, bahçede de yetiştirilebilir. Marketlerde salatalarda ve yemeklerde kullanılmak üzere taze bitki olarak satılmaktadır. Daha çok kendine özgü ismi olan
8

İlgili Kaynaklar







single.php