sater, zahter veya çibrişka olarak bilinir. Satureja cinsleri de fenol ve karvakrol bileşenleri açısından zengindir. Satureja spicigera Trabzon kekiği olarak bilinip, ana bileşenler olarak %226 oranında karvakrol ve %20-35 oranında timol içerirler. Kekik yağı ve suyu elde etmede ve bitkisel çay olarak kullanılmakta olan diğer Satureja türleri şunlardır: Satureja cuneifolia, S. parnassica subsp. sipylea, S. pilosa.[42].
1.3. Uçucu Yağların Genel Özellikleri
Uçucu yağlar sıvı veya yarı katı halde bulunabilen, suyla karışmayan, uçucu özelliğe sahip, kokulu, aromatik uçucu madde karışımlarıdır. Uçucu yağlar aromatik olan veya fermantasyon sonucu kokulu hale getirilmiş bitkisel materyalden, sıkma, su ve buhar distilasyonu gibi çeşitli yöntemlerle elde edilirler [43]. Uçucu yağlar sabit yağlara görünüş olarak benzedikleri için yağ denilmektedir; oysa sabit yağlarla ilgileri yoktur. Uçucu yağlar su buharı ile sürüklenebilir ve süzgeç kğıdında leke bırakmazlar. Sabit yağlar ise su buharı ile sürüklenemez ve süzgeç kğıdında leke bırakırlar. Uçucu yağlara eteri yağ, eterik yağ, kokulu yağ, esans yağı, esans, ruh gibi isimler de verilmektedir. En belirgin ayırt edici özellikleri, uçucu ve kokulu olmalarıdır. Uçucu yağların bitkide neden ve nasıl oluştukları hakkında çeşitli teoriler vardır. Bunlar bitkide herhangi bir biyolojik olaya katılmak için oluşmuş değillerdir. Böcekleri tozlaşmayı sağlamak amacıyla cezp etmek veya zararlıları kaçırmak, metabolitlerin atılmasını sağlamak, bitkiyi korumak bu teorilerden bazılarıdır. Kural olarak uçucu yağlar, su ile karışmayan ürünler ise de, kokularının suya geçmesine yetecek kadar suda çözünürler. Aromatik sular, uçucu yağların bu özelliğine dayanarak hazırlanırlar. Uçucu yağlar petrol eteri ,benzen,eter,etanol gibi organik çözücülerin çoğunda çözünürler. Uçucu yağlar bitkinin bütününde, taç yaprakta, ağaç kabuğunda, çiçek tohumunda, stigmada, meyve kabuğunda, yaprakta, meyvede, tohumda, kökte, rizomda, soğanda oluşabilir. Bitkilerden elde edilen uçucu yağlar genellikle taze elde edildikleri zaman renksizdir, fakat uzun süre beklediklerinde oksitlenebilir, reçineleşebilir ve renkleri koyulaşabilir. Bu nedenle uçucu yağlar serin ve kuru bir yerde, özellikle tam dolu ve ağızları sıkı şekilde kapalı olan renkli şişelerde saklanmalıdır [44].
Uçucu yağların Elde Ediliş Yöntemleri
Esas olarak sıkma, distilasyon ve ekstraksiyon tekniklerinden yararlanılır.
Sıkma: Narenciyelerin meyve kabuklarının yağını çıkartmak amacıyla kullanılır. Eskiden soyulmuş kabukların el preslerinde sıkılması sonucu narenciye kabuk esansları elde edilmekteyken, günümüzde meyve suyu işleyen fabrikalarda yan ürün olarak elde edilmektedir.
9



17. SAYFAYA BENZER SAYFALAR

- Sayfa 26
gerekli ortamı yaratmasıdır. Uçucu yağlar doğal ürünlerdir ve yan etkileri çok azdır. Doğru kullanılırsa farmakolojik ilaçlardan faydalıdır [75]. Uçucu yağ, bitkilerin yaprak, meyve, kabuk veya kök kısımlarından elde edilen, oda sıcaklığında sıvı halde olan, kolaylıkla kristalleşebilen genellikle renksiz veya açık sarı renkli, uçucu, kuvvetli kokulu, doğal bir üründür. Güzel kokulu olmasından dol...
Mentha spicata L. subsp. spicata (Lamiaceae) bitkisinin morfolojik, anatomik, palinolojik ve bazı kimyasal özelliklerinin araştırılması - Sayfa 25
1.9. Uçucu Yağların Genel Özellikleri Uçucu yağlar ya bitkinin belirli organlarında örneğin taç yaprak, yaprak, meyve, kabuk, meyve sapı, odunsu doku gibi ya da bitkinin tüm organlarında ayrıca bazen bir organın belirli dokularında da bulunabilirler. Bu yağlar bitkilerin bağlı bulunduğu familyalara göre salgı tüyünde, salgı ceplerinde, salgı kanallarında veya salgı hücrelerinde bulunmaktadır (Cey...
Elazığ ve çevresinde yetişen Teucrium polium L. (Lamiaceae) populasyonlarındaki morfolojik ve kimyasal varyasyonların araştırılması - Sayfa 13
bileşenlerini önemli major bileşenler olarak içermekte ve α- pinen, β- pinen ve β- karyofillen diğer önemli bileşenler olarak rapor edilmektedir [20]. Teucrium polium subsp. capitatus’un Korsika’dan alınan örneğinin uçucu yağ analizinde α-pinen, β-pinen ve mirsen önemli bileşenler olarak saptanmıştır [21]. Son yıllarda Teucrium cinsi üyeleri üzerinde kemosistematik amaçlı bazı çalışmalar yapılmak...

17. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

uçucu
buhar
esans
yağlar
çözünürler
yağı


17. SAYFA ICERIGI

sater, zahter veya çibrişka olarak bilinir. Satureja cinsleri de fenol ve karvakrol bileşenleri açısından zengindir. Satureja spicigera Trabzon kekiği olarak bilinip, ana bileşenler olarak %226 oranında karvakrol ve %20-35 oranında timol içerirler. Kekik yağı ve suyu elde etmede ve bitkisel çay olarak kullanılmakta olan diğer Satureja türleri şunlardır: Satureja cuneifolia, S. parnassica subsp. sipylea, S. pilosa.[42].
1.3. Uçucu Yağların Genel Özellikleri
Uçucu yağlar sıvı veya yarı katı halde bulunabilen, suyla karışmayan, uçucu özelliğe sahip, kokulu, aromatik uçucu madde karışımlarıdır. Uçucu yağlar aromatik olan veya fermantasyon sonucu kokulu hale getirilmiş bitkisel materyalden, sıkma, su ve buhar distilasyonu gibi çeşitli yöntemlerle elde edilirler [43]. Uçucu yağlar sabit yağlara görünüş olarak benzedikleri için yağ denilmektedir; oysa sabit yağlarla ilgileri yoktur. Uçucu yağlar su buharı ile sürüklenebilir ve süzgeç kğıdında leke bırakmazlar. Sabit yağlar ise su buharı ile sürüklenemez ve süzgeç kğıdında leke bırakırlar. Uçucu yağlara eteri yağ, eterik yağ, kokulu yağ, esans yağı, esans, ruh gibi isimler de verilmektedir. En belirgin ayırt edici özellikleri, uçucu ve kokulu olmalarıdır. Uçucu yağların bitkide neden ve nasıl oluştukları hakkında çeşitli teoriler vardır. Bunlar bitkide herhangi bir biyolojik olaya katılmak için oluşmuş değillerdir. Böcekleri tozlaşmayı sağlamak amacıyla cezp etmek veya zararlıları kaçırmak, metabolitlerin atılmasını sağlamak, bitkiyi korumak bu teorilerden bazılarıdır. Kural olarak uçucu yağlar, su ile karışmayan ürünler ise de, kokularının suya geçmesine yetecek kadar suda çözünürler. Aromatik sular, uçucu yağların bu özelliğine dayanarak hazırlanırlar. Uçucu yağlar petrol eteri ,benzen,eter,etanol gibi organik çözücülerin çoğunda çözünürler. Uçucu yağlar bitkinin bütününde, taç yaprakta, ağaç kabuğunda, çiçek tohumunda, stigmada, meyve kabuğunda, yaprakta, meyvede, tohumda, kökte, rizomda, soğanda oluşabilir. Bitkilerden elde edilen uçucu yağlar genellikle taze elde edildikleri zaman renksizdir, fakat uzun süre beklediklerinde oksitlenebilir, reçineleşebilir ve renkleri koyulaşabilir. Bu nedenle uçucu yağlar serin ve kuru bir yerde, özellikle tam dolu ve ağızları sıkı şekilde kapalı olan renkli şişelerde saklanmalıdır [44].
Uçucu yağların Elde Ediliş Yöntemleri
Esas olarak sıkma, distilasyon ve ekstraksiyon tekniklerinden yararlanılır.
Sıkma: Narenciyelerin meyve kabuklarının yağını çıkartmak amacıyla kullanılır. Eskiden soyulmuş kabukların el preslerinde sıkılması sonucu narenciye kabuk esansları elde edilmekteyken, günümüzde meyve suyu işleyen fabrikalarda yan ürün olarak elde edilmektedir.
9

İlgili Kaynaklar







single.php