1. GİRİŞ

Türkiye, Lamiaceae familyasının önemli bir gen merkezi konumunda olup, bu familyaya ait 45 cins, 546 tür olup, diğer alt birimlerle birlikte toplam 731 takson ile temsil edilmektedir. Ülkemizdeki endemizm oranı %44.2 olan bu familya, Türkiyenin en zengin üçüncü familyası konumundadır [1,2]. Türkiyede 15den fazla bitki türü kekik adıyla adlandırılıp kullanılmaktadır. Bu bitkilerin büyük bir çoğunluğu Thymus cinsine ait olmasına karşılık, bazıları ise Lamiaceae familyasının Origanum, Satureja, Majorana ve Thymbra cinslerine dhildir [2,3]. Origanum dağların süsü anlamındadır. (Yunanca da, oros: dağ ve tepe anlamında, ganos: süs anlamındadır). Türkiyede yetişen Origanum cinsleri aromatik olup, çoğunlukla baharat ve halk ilacı olarak kullanılmaktadır [4].

Dünyadaki baharat bitkileri ticaretinde Origanum cinsleri önemli bir rol oynamaktadır. Dünya üretiminin büyük bir çoğunluğu Akdeniz Bölgesinde yer alan Origanum cinslerinden karşılanmaktadır. Bu cins içerisinde yer alan Origanum vulgare türü ise en fazla çeşitlilik gösteren bir türdür. Morfolojik bakımdan bu türün; O. vulgare subsp. gracile (C. Koch) Ietswaart, hirtum (Link) Ieswaart, vulgare L., ve viride (Boissier) Hayek olmak üzere 4 farklı alttür bulunmaktadır [4].

Zengin bir bitki örtüsüne sahip olan Anadoluda ise pek çok Origanum cinsi halk arasında yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Origanum cinsi Türkiyede 23 tür ve diğer alttür ve varyetelerle birlikte toplam 32 takson ile temsil edilir. Origanum cinsleri ticari öneme sahip, büyük miktarlarda ihraç edilen bir bitkidir (Tablo 1). 2000 yılı dış ticaret istatistiklerine göre doğadan toplanarak ihraç edilen Origanum miktarı yaklaşık 7000 tondur [5]. Bu bitkilerin bütün potansiyelinden uygun şekilde yararlanılabilinirse sağlık, ekonomik ve beslenme açısından önemli yarar ve katkıları olabilir.

Tablo1: Yıllara Göre Türkiyeden İhraç Edilen Origanum Bitkisi Miktar ve Değerleri

İHRAÇ MİKTAR VE ORANI
kg $

1989

1990

3.348.471 3.315.495

4.888.366 5.365.071

YILLAR

1991

1992

3.947.014 4.744.120

8.025.500 10.786.478

1993 5.457.622 13.272.399

1994 4.779.943 12.876.359

$/kg 1.46 1.62 2.00 2.27 2.43

2.63

1



9. SAYFAYA BENZER SAYFALAR

Bazı origanum türleri ve biyoaktif bileşenlerinin fonksiyonel özelliklerinin incelenmesi. - Sayfa 11
1. GİRİŞ Lamiacaea (=Labiatae) familyası baharat, halk ilacı ve koku kaynağı olarak kullanılan pek çok aromatik bitkiyi içeren bir familyadır. Bu familyada 200 cins ve 3300 tür bitki yer alır (Werker ve Ravid 1985). Antioksidan özellik gösteren birçok bitki ve baharat Lamiacae familyasına aittir. Lamiacaea familyasına ait cinsler özellikle terpenik bileşikleri, (mono, di, triterpenler) flavonoid,...
Elazığ ve çevresinde yetişen Teucrium polium L. (Lamiaceae) populasyonlarındaki morfolojik ve kimyasal varyasyonların araştırılması - Sayfa 11
1. Giriş: Çok zengin sayılabilecek bir biyoçeşitliliğe sahip olan ülkemiz florasında barındırdığı çok sayıda tür nedeniyle de önemli bitki zengini ülkelerden birisidir. Bu zenginlik birçok familya ve cinste olduğu gibi Lamiaceae familyası ve bu familya içinde 42 taksonla temsil edilen Teucrium cinsi içinde geçerlidir [1-3]. Kimyasal katkılar içeren gıda maddeleri ve yapay ilaçların günümüzde bir...
Bazı Teucrium L. (Lamiaceae) türlerinin kemotaksonomik yönden araştırılması - Sayfa 11
Hekimlikte kullanılan türler olduğu gibi sebze olarak faydalanılanları da vardır ve bazı türleri ise süs bitkisi olarak yetiştirilir [4]. Teucrium cinsinin yer aldığı Lamiaceae familyası, dünya üzerinde 224 cins ve yaklaşık 5600 tür ile temsil edilen, Angiospermlerin zengin ve önemli familyalarından biridir. Gen merkezi Akdeniz Bölgesi olmakla birlikte, dünyanın hemen her yöresinde yayılan kozmop...

9. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

cinsi
cins
baharat
familya
edilen
bitki


9. SAYFA ICERIGI

1. GİRİŞ

Türkiye, Lamiaceae familyasının önemli bir gen merkezi konumunda olup, bu familyaya ait 45 cins, 546 tür olup, diğer alt birimlerle birlikte toplam 731 takson ile temsil edilmektedir. Ülkemizdeki endemizm oranı %44.2 olan bu familya, Türkiyenin en zengin üçüncü familyası konumundadır [1,2]. Türkiyede 15den fazla bitki türü kekik adıyla adlandırılıp kullanılmaktadır. Bu bitkilerin büyük bir çoğunluğu Thymus cinsine ait olmasına karşılık, bazıları ise Lamiaceae familyasının Origanum, Satureja, Majorana ve Thymbra cinslerine dhildir [2,3]. Origanum dağların süsü anlamındadır. (Yunanca da, oros: dağ ve tepe anlamında, ganos: süs anlamındadır). Türkiyede yetişen Origanum cinsleri aromatik olup, çoğunlukla baharat ve halk ilacı olarak kullanılmaktadır [4].

Dünyadaki baharat bitkileri ticaretinde Origanum cinsleri önemli bir rol oynamaktadır. Dünya üretiminin büyük bir çoğunluğu Akdeniz Bölgesinde yer alan Origanum cinslerinden karşılanmaktadır. Bu cins içerisinde yer alan Origanum vulgare türü ise en fazla çeşitlilik gösteren bir türdür. Morfolojik bakımdan bu türün; O. vulgare subsp. gracile (C. Koch) Ietswaart, hirtum (Link) Ieswaart, vulgare L., ve viride (Boissier) Hayek olmak üzere 4 farklı alttür bulunmaktadır [4].

Zengin bir bitki örtüsüne sahip olan Anadoluda ise pek çok Origanum cinsi halk arasında yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Origanum cinsi Türkiyede 23 tür ve diğer alttür ve varyetelerle birlikte toplam 32 takson ile temsil edilir. Origanum cinsleri ticari öneme sahip, büyük miktarlarda ihraç edilen bir bitkidir (Tablo 1). 2000 yılı dış ticaret istatistiklerine göre doğadan toplanarak ihraç edilen Origanum miktarı yaklaşık 7000 tondur [5]. Bu bitkilerin bütün potansiyelinden uygun şekilde yararlanılabilinirse sağlık, ekonomik ve beslenme açısından önemli yarar ve katkıları olabilir.

Tablo1: Yıllara Göre Türkiyeden İhraç Edilen Origanum Bitkisi Miktar ve Değerleri

İHRAÇ MİKTAR VE ORANI
kg $

1989

1990

3.348.471 3.315.495

4.888.366 5.365.071

YILLAR

1991

1992

3.947.014 4.744.120

8.025.500 10.786.478

1993 5.457.622 13.272.399

1994 4.779.943 12.876.359

$/kg 1.46 1.62 2.00 2.27 2.43

2.63

1

İlgili Kaynaklar







single.php