19
2.9. FOTOTERAPİNİN YAN ETKİLERİ
2.9.1. Erken Yan Etkiler
Eritem ve yanık: Genel olarak tedavi sırasında ortaya çıkan yan etkilerdir. Eritem en sık görülen ve çoğunlukla o seans için gerekenden yüksek uygulanan doza bağlı gelişen yan etkidir (1, 3). Eritem, UVA tedavisinden 1 gün sonra gelişip, 2. ve 3. günde pik yaparken, UVB sonrası 4-6 saatte ortaya çıkar ve 24-36 saate pik yapma özelliği gösterir. Yanık ise hızlı doz artışlarında ortaya çıkabilir (57). Bül ve ödem gelişimi, yüksek ateş, halsizlik gibi şiddetli reaksiyonlar oluşabilir. Fotosensitiviteyi arttırıcı ilaç kullanımı ve cihazda gerekenden fazla süre kalma gibi durumlarda ciddi reaksiyonlar görülebilir. Oluşan eritemin şiddetine göre tedaviye ara verilmesi veya daha düşük doza geçilmesi gerekebilir.
Pigmentasyon: PUVA’nın ikinci önemli etkisidir ve tedaviden birkaç gün sonra oluşmaya başlar, 7. günde en üst düzeye ulaşır.
Kaşıntı: Hastaların 1/4’ünde ortaya çıkabilir ve deri kuruluğu ile birlikte görülür. PUVA tedavisinde daha fazla görülür, birkaç haftada kendiliğinden geriler (58).
Bulantı ve kusma: 8-MOP’a bağlı %30 hastada bulantı ve %10 hastada kusma şikayeti ortaya çıkabilir ve bazen bu durumda tedavinin kesilmesi gerekebilir (1). Fakat, 5-MOP kullanımında 1.8 mg/kg’a varan dozlarda bile bu yan etkilere çok nadir rastlanır. İlacın tok karına ve 15 dakikalık aralıklarla alınmasıyla bu yan etki önlenebilir (58).
PUVA ağrısı: Nadir görülür ve ortaya çıkış mekanizması bilinmemektedir. Gerçek fototoksik reaksiyonla ilişkisiz ve çok şiddetli olabilen ağrı tedaviye başladıktan 4-8 hafta sonra ortaya çıkar ve antihistaminiklere yanıt alınamaz. Tedavinin devamında birkaç haftada kendiliğinden geriler (1, 58).
Oftalmolojik yan etkiler: Sistemik alınan psoralenlere bağlı olarak oküler lensler UVA maruziyetine duyarlı hale gelir. Bu durumun katarakt oluşumu ile sonuçlanması dolayısıyla PUVA tedavisi alan hastaların gün boyu UVA geçirmez gözlükler kullanılması gerekmektedir (1). Topikal ve banyo PUVA tedavisi ile katarakt riski bulunmamaktadır.
Psödoporfiri: Fototerapi sırasında travmayı takiben deride büller gelişebilmektedir. Aşırı doz UVA ve psoralenle ilişkili bu yan etki akral bölgelere sınırlı olur ve kısa sürede kendiliğinden geriler (58).



28. SAYFAYA BENZER SAYFALAR

Son on yılda kliniğimizde takip edilen Mycozis Fungoides vakalarının retrospektif değerlendirilmesi - Sayfa 36
4- Topikal imikuimod İmikiumod bir immün yanıt düzenleyicisidir. INF-alfa salınımını indükler. Deeths ve arkadaşları (74), evre IA ile IIB aralığındaki 6 MF‟li hastada haftada üç defa olmak üzere 12 hafta %5 imikuimod tedavisi uygulamış ve 3 hastada klinik ve histolojik olarak tam yanıt, 1 hastada kısmi yanıt elde etmişlerdir. 2.12.2. Foto(kemo)terapi 1- PUVA (Psoralen + Ultraviyole A) Fotokem...
Psoriazisli hastalarda asitretin, darbant uvb ve asitretin-dar bant UVB uygulamalarinin klinik sonuçları ile periferik kanda ICAM-1 düzeylerinin tedavi öncesi ve sonrası karşılaştırılması - Sayfa 30
ve gebelerde güvenle kullanılması, organ toksisitesi olması, psoralene bağlı yan etkilerinin olmaması ve tedavi sonrasında göz korunması gerektirmemesi UVB tedavisinin avantajlarıdır (8,74,77). PUVA Potent bir fotosensitizer olan psoralen ve UVA (320-400nm)’nın birlikte uygulandığı rejim PUVA olarak bilinir (74,77). Psoralenler, birçok bitkiden elde edilen trisiklik furokumarin deriveleridir. 8-...
Vitiligolu hastalarda işitsel beyin sapı uyarılmış potansiyelleri, tiroid fonksiyon testleri ve tiroid otoantikor düzeylerinin incelenmesi - Sayfa 42
Oral ilaç alımı gerekmediğinden gastrointestinal yan etkiler görülmez. Gebelerde kullanılabilir. Fotoyaşlanma ve fotokarsinogenez riski PUVA’dandaha düşüktür (134). Yapılan bir çalışmada PUVA ile tedavi edilen hastaların %23,6’sında belirgin veya tam repigmentasyon, %36. 8’sinde orta derecede repigmentasyon görülürken DB-UVB grubunda hastaların %41.9’unda belirgin veya tam repigmentasyon, %32,2’si...

28. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

puva
etkiler
etki
tedavi
deri
sonra


28. SAYFA ICERIGI

19
2.9. FOTOTERAPİNİN YAN ETKİLERİ
2.9.1. Erken Yan Etkiler
Eritem ve yanık: Genel olarak tedavi sırasında ortaya çıkan yan etkilerdir. Eritem en sık görülen ve çoğunlukla o seans için gerekenden yüksek uygulanan doza bağlı gelişen yan etkidir (1, 3). Eritem, UVA tedavisinden 1 gün sonra gelişip, 2. ve 3. günde pik yaparken, UVB sonrası 4-6 saatte ortaya çıkar ve 24-36 saate pik yapma özelliği gösterir. Yanık ise hızlı doz artışlarında ortaya çıkabilir (57). Bül ve ödem gelişimi, yüksek ateş, halsizlik gibi şiddetli reaksiyonlar oluşabilir. Fotosensitiviteyi arttırıcı ilaç kullanımı ve cihazda gerekenden fazla süre kalma gibi durumlarda ciddi reaksiyonlar görülebilir. Oluşan eritemin şiddetine göre tedaviye ara verilmesi veya daha düşük doza geçilmesi gerekebilir.
Pigmentasyon: PUVA’nın ikinci önemli etkisidir ve tedaviden birkaç gün sonra oluşmaya başlar, 7. günde en üst düzeye ulaşır.
Kaşıntı: Hastaların 1/4’ünde ortaya çıkabilir ve deri kuruluğu ile birlikte görülür. PUVA tedavisinde daha fazla görülür, birkaç haftada kendiliğinden geriler (58).
Bulantı ve kusma: 8-MOP’a bağlı %30 hastada bulantı ve %10 hastada kusma şikayeti ortaya çıkabilir ve bazen bu durumda tedavinin kesilmesi gerekebilir (1). Fakat, 5-MOP kullanımında 1.8 mg/kg’a varan dozlarda bile bu yan etkilere çok nadir rastlanır. İlacın tok karına ve 15 dakikalık aralıklarla alınmasıyla bu yan etki önlenebilir (58).
PUVA ağrısı: Nadir görülür ve ortaya çıkış mekanizması bilinmemektedir. Gerçek fototoksik reaksiyonla ilişkisiz ve çok şiddetli olabilen ağrı tedaviye başladıktan 4-8 hafta sonra ortaya çıkar ve antihistaminiklere yanıt alınamaz. Tedavinin devamında birkaç haftada kendiliğinden geriler (1, 58).
Oftalmolojik yan etkiler: Sistemik alınan psoralenlere bağlı olarak oküler lensler UVA maruziyetine duyarlı hale gelir. Bu durumun katarakt oluşumu ile sonuçlanması dolayısıyla PUVA tedavisi alan hastaların gün boyu UVA geçirmez gözlükler kullanılması gerekmektedir (1). Topikal ve banyo PUVA tedavisi ile katarakt riski bulunmamaktadır.
Psödoporfiri: Fototerapi sırasında travmayı takiben deride büller gelişebilmektedir. Aşırı doz UVA ve psoralenle ilişkili bu yan etki akral bölgelere sınırlı olur ve kısa sürede kendiliğinden geriler (58).

İlgili Kaynaklar

single.php