2.6. ALT seviyesini etkileyen faktörler
ALT düzeylerini etkileyen karaciğer hastalığı dışındaki hastalıklar ve faktörlerle ilgili yapılan birçok çalışmada cinsiyet, VKİ, anormal karbonhidrat ve lipid metabolizmasının da yüksek ALT seviyesi ile ilişkili olduğu ortaya konmuştur. Wejstal ve ark. nın 1998 de yayınlanan bir çalışmasında obezitenin ALT seviyesini yükselttiği bildirilmiştir (29). Bununla beraber sonraki yıllarda bunun tersini savunan çalışmalar da vardır (30).
Salvaggio ve ark. nın çalışmasında ALT seviyesinin kadın cinsiyette daha düşük olduğu, ALT seviyesi ve VKİ arasında pozitif bir ilişki olduğu, ALT düzeylerinin yaşla beraber değiştiği, alkol alımıyla arttığı ve yoğun fiziksel aktiviteyle azaldığı bildirilmiştir (31). Yang ve ark. ALT izoenzimleri ALT1 ve ALT2 üzerine ratlarda yaptıkları çalışmalarında hepatik ALT2 proteininin erkeklerde dişilere göre dört kat daha fazla olduğunu bulmuşlardır. ALT seviyesinin oluşturulmasında her iki izoenzimin de rolü olduğu bilinmektedir. Bu nedenle ALT2 nin erkeklerde yüksek olmasının cinsiyetler arasındaki ALT seviye farkını oluşturabilecek bir etken olabileceği düşünülmektedir (24, 30, 32).
2.7. ALTnin normal aralığı ve normalin üst sınırının belirlenmesi
ALT karaciğer hücre hasarının duyarlı bir göstergesi olarak karaciğer hastalığını saptamak amacıyla yaklaşık 50 yıldır kullanılmaktadır. ALT nin normal sınırları 1950 li yıllarda karaciğer hastalıklarının tanısında kullanımının önerilmesini takiben belirlenmiştir. 1971de Baron ve ark. kullanılan üst sınırın gerçekte olandan daha yüksek olduğunu bildirmişler ancak önerilerinin yaygın kabul görmemesiyle ALT normal sınırlarında bugüne kadar belirgin değişiklik yapılmamıştır (24, 30, 32, 33).
Başka birçok laboratuvar testinde olduğu gibi ALT için de normal sınırlar ortalamanın 2 standart sapma altı ve üstü alınarak belirlenmektedir. Bunu belirlerken alınan sağlıklı referans bireyler sıklıkla tıp öğrencileri, kan bankası donörleri ve
9



20. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

seviye
karaciğer
normal
hastalığı
seviyesi
bildirilmiştir


20. SAYFA ICERIGI

2.6. ALT seviyesini etkileyen faktörler
ALT düzeylerini etkileyen karaciğer hastalığı dışındaki hastalıklar ve faktörlerle ilgili yapılan birçok çalışmada cinsiyet, VKİ, anormal karbonhidrat ve lipid metabolizmasının da yüksek ALT seviyesi ile ilişkili olduğu ortaya konmuştur. Wejstal ve ark. nın 1998 de yayınlanan bir çalışmasında obezitenin ALT seviyesini yükselttiği bildirilmiştir (29). Bununla beraber sonraki yıllarda bunun tersini savunan çalışmalar da vardır (30).
Salvaggio ve ark. nın çalışmasında ALT seviyesinin kadın cinsiyette daha düşük olduğu, ALT seviyesi ve VKİ arasında pozitif bir ilişki olduğu, ALT düzeylerinin yaşla beraber değiştiği, alkol alımıyla arttığı ve yoğun fiziksel aktiviteyle azaldığı bildirilmiştir (31). Yang ve ark. ALT izoenzimleri ALT1 ve ALT2 üzerine ratlarda yaptıkları çalışmalarında hepatik ALT2 proteininin erkeklerde dişilere göre dört kat daha fazla olduğunu bulmuşlardır. ALT seviyesinin oluşturulmasında her iki izoenzimin de rolü olduğu bilinmektedir. Bu nedenle ALT2 nin erkeklerde yüksek olmasının cinsiyetler arasındaki ALT seviye farkını oluşturabilecek bir etken olabileceği düşünülmektedir (24, 30, 32).
2.7. ALTnin normal aralığı ve normalin üst sınırının belirlenmesi
ALT karaciğer hücre hasarının duyarlı bir göstergesi olarak karaciğer hastalığını saptamak amacıyla yaklaşık 50 yıldır kullanılmaktadır. ALT nin normal sınırları 1950 li yıllarda karaciğer hastalıklarının tanısında kullanımının önerilmesini takiben belirlenmiştir. 1971de Baron ve ark. kullanılan üst sınırın gerçekte olandan daha yüksek olduğunu bildirmişler ancak önerilerinin yaygın kabul görmemesiyle ALT normal sınırlarında bugüne kadar belirgin değişiklik yapılmamıştır (24, 30, 32, 33).
Başka birçok laboratuvar testinde olduğu gibi ALT için de normal sınırlar ortalamanın 2 standart sapma altı ve üstü alınarak belirlenmektedir. Bunu belirlerken alınan sağlıklı referans bireyler sıklıkla tıp öğrencileri, kan bankası donörleri ve
9

İlgili Kaynaklar







single.php