grupta normalin üst sınırının kadınlarda 15,10 IU/L, erkeklerde ise 35,9 IU/L olduğu görüldü.
Cinsiyetler arasında ALT seviyesi farklılığının nedenlerini açıklamaya yönelik moleküler çalışmalar halen devam etmektedir. Bu konuda yapılan çalışmalardan birinde bunun ALT izoenzimlerinden birisinin erkeklerde daha yüksek olması nedeni ile olabileceği bildirilmiştir. Çalışmamızda bulduğumuz cinsiyetler arasındaki serum ALT seviyesi farkları literatür ile benzer özellikler göstermektedir (4, 41).
Bu sonuçların ışığında bazı batı Avrupa ülkeleri ve Amerikada birçok laboratuvar bu olası hatadan kurtulma yolunu her iki cinsiyet için ayrı ayrı üst sınır değeri belirleyerek değerlendirmekte bulmuştur. 2010 yılında American Associatıon for Study of Liver Disease (AASLD) serum ALT seviyesi üst sınırlarının cinsiyete göre farklı değerlendirilmesini önermiş ve kadınlar için 19 IU/L erkekler için 30 IU/L değerinin normal üst sınır olması gerektiğini bildirilmiştir (1).
Çalışmamızın amaçları arasında yer alan ALT seviyesine etki eden bağımsız faktörleri belirlemek için yapılan analizlerde ALT seviyesinin VKİ (p<0,01), total kolesterol (p<0,01), LDL (p<0,01), ve TG (p<0,01), ile güçlü bir şekilde yaş (p<0,05) ve AKŞ (p<0,05) ile daha zayıf şekilde pozitif korelasyon, HDL ile ise negatif korelasyon gösterdiği görüldü (p<0,01). Bütün bu faktörler aslında birbirleriyle de ilişkili olan faktörler olduğu için yapılan çok değişkenli analizde ALT ile bağımsız olarak etkileşen faktörlerin yalnızca cinsiyet (p<0,01) ve VKİ (p=0,02), olduğu görüldü. Pratti ve ark.nın çalışmasında ALT seviyesi ve TG seviyesi arasında bağımsız bir ilişki olduğu bildirilmişti. Bizim çalışmamızda ise ALT seviyesi ile kolesterol düzeyleri arasında bağımsız bir ilişki bulunmadı (4). ALT düzeylerini etkileyebilecek faktörleri çıkartarak oluşturulan karaciğer hastalığı olasılığının minimum olduğu vaka grubunda (VKİ<25 kg/m2 ve total kolesterol>200 mg/dL olan hastalar) yapılan incelemelerde ALT üst sınırı kadınlarda 19.9 IU/L, erkeklerde 31.47 IU/L seviyesinde bulundu. Bu değerler Prattinin
34



45. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

seviyesi
kadınlar
kadınlarda
erkeklerde
normal
erkekler


45. SAYFA ICERIGI

grupta normalin üst sınırının kadınlarda 15,10 IU/L, erkeklerde ise 35,9 IU/L olduğu görüldü.
Cinsiyetler arasında ALT seviyesi farklılığının nedenlerini açıklamaya yönelik moleküler çalışmalar halen devam etmektedir. Bu konuda yapılan çalışmalardan birinde bunun ALT izoenzimlerinden birisinin erkeklerde daha yüksek olması nedeni ile olabileceği bildirilmiştir. Çalışmamızda bulduğumuz cinsiyetler arasındaki serum ALT seviyesi farkları literatür ile benzer özellikler göstermektedir (4, 41).
Bu sonuçların ışığında bazı batı Avrupa ülkeleri ve Amerikada birçok laboratuvar bu olası hatadan kurtulma yolunu her iki cinsiyet için ayrı ayrı üst sınır değeri belirleyerek değerlendirmekte bulmuştur. 2010 yılında American Associatıon for Study of Liver Disease (AASLD) serum ALT seviyesi üst sınırlarının cinsiyete göre farklı değerlendirilmesini önermiş ve kadınlar için 19 IU/L erkekler için 30 IU/L değerinin normal üst sınır olması gerektiğini bildirilmiştir (1).
Çalışmamızın amaçları arasında yer alan ALT seviyesine etki eden bağımsız faktörleri belirlemek için yapılan analizlerde ALT seviyesinin VKİ (p<0,01), total kolesterol (p<0,01), LDL (p<0,01), ve TG (p<0,01), ile güçlü bir şekilde yaş (p<0,05) ve AKŞ (p<0,05) ile daha zayıf şekilde pozitif korelasyon, HDL ile ise negatif korelasyon gösterdiği görüldü (p<0,01). Bütün bu faktörler aslında birbirleriyle de ilişkili olan faktörler olduğu için yapılan çok değişkenli analizde ALT ile bağımsız olarak etkileşen faktörlerin yalnızca cinsiyet (p<0,01) ve VKİ (p=0,02), olduğu görüldü. Pratti ve ark.nın çalışmasında ALT seviyesi ve TG seviyesi arasında bağımsız bir ilişki olduğu bildirilmişti. Bizim çalışmamızda ise ALT seviyesi ile kolesterol düzeyleri arasında bağımsız bir ilişki bulunmadı (4). ALT düzeylerini etkileyebilecek faktörleri çıkartarak oluşturulan karaciğer hastalığı olasılığının minimum olduğu vaka grubunda (VKİ<25 kg/m2 ve total kolesterol>200 mg/dL olan hastalar) yapılan incelemelerde ALT üst sınırı kadınlarda 19.9 IU/L, erkeklerde 31.47 IU/L seviyesinde bulundu. Bu değerler Prattinin
34

İlgili Kaynaklar







single.php