kullanılmaktadır. Bu türlerden özellikle T. serpyllun ve T.vulgaris den birçok hastalığa karşı, değişik şekillerde yararlanılmaktadır.
Diğer taraftan Thymus türlerinin yanı sıra ülkemizde, kokusu kekiği andıran ve halk arasında hem baharat hem de ilaç olarak kullanılan ve kekik adıyla bilinen başka cinsler de vardır. Tıbbi ve Aromatik Bitki ve İlaç Araştırma Merkezi (TBAM) tarafından yapılan çalışmalara göre, bunlarda Origanum vulgare L. subsp. hirtum (Link) Ietswaart, O. onites L., O. syriacum L. var. bevanii (Holmeks) Ietswaart, O. majorana L., Satureja cuneifolia Ten. S. sipicigera (C.Koch.) Boiis., Thymbra spicata L. var. spicata, Coridothymus capitatus (L) Reichb. Fil. İhraç edilmektedir. Bu uçucu yağların fenolik madde yönünden zengin olduğu ve bilhassa karvakrol taşıdığı tespit edilmiştir [11].
1.3. Çalışmanın Amacı Bu çalışmayla Thymus kotschyanusa ait iki varyetenin morfolojik özellikler ve
kimyasal yönden araştırılarak karşılaştırılması hedeflenmiştir. Böylece Thymus cinsine ait bir türün iki varyetesinin öncelikli olarak uçucu yağ kompozisyonun ve morfolojik karakterlerinin belirlenmesi ve her iki varyete bu iki yönden karşılaştırılarak taksonların ve cinsin sistematiğine temel veri kazandırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla; bu iki varyeteye ait, Elazığ çevresinden toplanan ve çiçekli dönemlerinde alınan örneklerin uçucu yağ miktar ve kompozisyonun kalitatif ve kantitatif anlamda gösterdiği benzerlik ve farklılıklar modern kimyasal teknikler kullanılarak tespit edilmiştir. Yine toplanan bu örneklerin morfolojik incelemeleri de nitel ve nicel ölçümler yapılarak tespit edilmiştir. Yakın lokaliteler paylaşan iki takson olan varyetelerin göstermiş olduğu morfolojik ve kimyasal varyasyonun belirlenmesi türün sistematiği konusunda ve taksonomik modellemeler konusunda önemli sonuçlar doğuracaktır. Böylelikle her iki varyeteye ait bitki örneklerinin uçucu yağ ve morfolojilerindeki farklılıklar belirlenerek kemotaksonomik bir çalışma modeli ortaya konmuş ve Bitki sistematiği için temel veri sağlanması amaçlanmıştır.
2. MATERYAL VE METOT
2.1. Örneklerin Toplanması: Araştırma materyali Elazığ yöresinde yayılış gösteren Thymus kotschyanus var.
kotschyanus ve Thymus kotschyanus var. glabrescens taksonlarından oluşmaktadır. B7 karesinden Mayıs-Temmuz aylarında haftada iki-üç gün araziye çıkılarak çiçekli döneminde
12



20. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

kotschyanus
thymus
uçucu
bitki
takson
glabrescens


20. SAYFA ICERIGI

kullanılmaktadır. Bu türlerden özellikle T. serpyllun ve T.vulgaris den birçok hastalığa karşı, değişik şekillerde yararlanılmaktadır.
Diğer taraftan Thymus türlerinin yanı sıra ülkemizde, kokusu kekiği andıran ve halk arasında hem baharat hem de ilaç olarak kullanılan ve kekik adıyla bilinen başka cinsler de vardır. Tıbbi ve Aromatik Bitki ve İlaç Araştırma Merkezi (TBAM) tarafından yapılan çalışmalara göre, bunlarda Origanum vulgare L. subsp. hirtum (Link) Ietswaart, O. onites L., O. syriacum L. var. bevanii (Holmeks) Ietswaart, O. majorana L., Satureja cuneifolia Ten. S. sipicigera (C.Koch.) Boiis., Thymbra spicata L. var. spicata, Coridothymus capitatus (L) Reichb. Fil. İhraç edilmektedir. Bu uçucu yağların fenolik madde yönünden zengin olduğu ve bilhassa karvakrol taşıdığı tespit edilmiştir [11].
1.3. Çalışmanın Amacı Bu çalışmayla Thymus kotschyanusa ait iki varyetenin morfolojik özellikler ve
kimyasal yönden araştırılarak karşılaştırılması hedeflenmiştir. Böylece Thymus cinsine ait bir türün iki varyetesinin öncelikli olarak uçucu yağ kompozisyonun ve morfolojik karakterlerinin belirlenmesi ve her iki varyete bu iki yönden karşılaştırılarak taksonların ve cinsin sistematiğine temel veri kazandırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla; bu iki varyeteye ait, Elazığ çevresinden toplanan ve çiçekli dönemlerinde alınan örneklerin uçucu yağ miktar ve kompozisyonun kalitatif ve kantitatif anlamda gösterdiği benzerlik ve farklılıklar modern kimyasal teknikler kullanılarak tespit edilmiştir. Yine toplanan bu örneklerin morfolojik incelemeleri de nitel ve nicel ölçümler yapılarak tespit edilmiştir. Yakın lokaliteler paylaşan iki takson olan varyetelerin göstermiş olduğu morfolojik ve kimyasal varyasyonun belirlenmesi türün sistematiği konusunda ve taksonomik modellemeler konusunda önemli sonuçlar doğuracaktır. Böylelikle her iki varyeteye ait bitki örneklerinin uçucu yağ ve morfolojilerindeki farklılıklar belirlenerek kemotaksonomik bir çalışma modeli ortaya konmuş ve Bitki sistematiği için temel veri sağlanması amaçlanmıştır.
2. MATERYAL VE METOT
2.1. Örneklerin Toplanması: Araştırma materyali Elazığ yöresinde yayılış gösteren Thymus kotschyanus var.
kotschyanus ve Thymus kotschyanus var. glabrescens taksonlarından oluşmaktadır. B7 karesinden Mayıs-Temmuz aylarında haftada iki-üç gün araziye çıkılarak çiçekli döneminde
12

İlgili Kaynaklar







single.php