Türkiye’de yetişen Origanum L. (Labiatae) cinsi üzerinde epidermal incelemeler













































































































1
1. GİRİŞ
Çok zengin bir bitki örtüsüne sahip olan Türkiyede 11.484 adet takson bulunmaktadır (1). Bu bitkilerin bazıları geleneksel halk ilacı ve baharat olarak özellikle bitki çayı halinde kullanılmaktadır. Bu amaçla en çok kullanılanların başında Labiatae familyasına ait bitkiler gelmektedir. Labiatae familyası dünya üzerinde yaklaşık 220 cins, 4000 türle (2); yurdumuzda ise 46 cins ve 575 türle (749 takson) (1, 3-6) temsil edilir.
Labiatae familyası üyelerinin çoğu, içerdiği uçucu ve aromatik yağlar vb. sekonder metabolitler nedeniyle çeşitli alanlarda ekonomik öneme sahip bitkilerdir. Türkiyenin her yerinde yaygın olarak rastlanılan bir familyadır. Gerek tıbbi gerekse gıda olarak kullanılan türlerin geniş çapta kültürü yapılmaktadır. Bitki çayları gelişmiş ülkelerde olduğu gibi Türkiyede de gün geçtikçe sağlıklı yaşam için daha fazla kullanılmaktadır. Her geçen gün farklı markalardaki bitki çaylarının piyasaya çıkması bunu kanıtlamaktadır.
Labiatae cinslerinin ayrımında stamen sayısı, korolla şekli ve rengi, stamenlerin korollanın üst dudağına göre uzunluğu, tüy durumu, kaliks boyu, nutlet yapısı ve tek veya çok yıllık oluşu kullanılır. Örtü tüyü, salgı tüyü, alt ve üst epidermanın şekli, hücre sayısı, büyüklüğü, stoma tipi, stoma komşu hücreleri sayısı, kristal, kutikula çıkıntısı gibi anatomik karakterler bakımından da farklılık gösterirler. Labiatae familyasındaki bitkiler taşıdıkları uçucu yağdan dolayı kendilerine has bir kokuya sahip olup bu uçucu yağ toprak üstü kısımlarında bulunan Labiatae tipi salgı tüylerinde ve diğer tip salgı tüylerinde salgılanır. Salgı hücrelerinin sayısıyla etken madde miktarı doğru orantılıdır (6-7).
Labiatae familyasında yer alan cinsler içerisinde uçucu yağlarında timol ve karvakrol bulunan farklı cins ve türler kekik olarak kullanılmaktadır. Bu familyadaki 5 cins [Origanum L., Satureja L., Coridothymus Rchb.f., Thymbra L. ve Thymus L.] kekik ortak adıyla bilinir, ancak kekik taksonlarının çoğunluğu Origanum cinsine



14. SAYFAYA BENZER SAYFALAR

tabs_sener_yagiz_191898 - Sayfa
...


14. SAYFA ICERIGI

1
1. GİRİŞ
Çok zengin bir bitki örtüsüne sahip olan Türkiyede 11.484 adet takson bulunmaktadır (1). Bu bitkilerin bazıları geleneksel halk ilacı ve baharat olarak özellikle bitki çayı halinde kullanılmaktadır. Bu amaçla en çok kullanılanların başında Labiatae familyasına ait bitkiler gelmektedir. Labiatae familyası dünya üzerinde yaklaşık 220 cins, 4000 türle (2); yurdumuzda ise 46 cins ve 575 türle (749 takson) (1, 3-6) temsil edilir.
Labiatae familyası üyelerinin çoğu, içerdiği uçucu ve aromatik yağlar vb. sekonder metabolitler nedeniyle çeşitli alanlarda ekonomik öneme sahip bitkilerdir. Türkiyenin her yerinde yaygın olarak rastlanılan bir familyadır. Gerek tıbbi gerekse gıda olarak kullanılan türlerin geniş çapta kültürü yapılmaktadır. Bitki çayları gelişmiş ülkelerde olduğu gibi Türkiyede de gün geçtikçe sağlıklı yaşam için daha fazla kullanılmaktadır. Her geçen gün farklı markalardaki bitki çaylarının piyasaya çıkması bunu kanıtlamaktadır.
Labiatae cinslerinin ayrımında stamen sayısı, korolla şekli ve rengi, stamenlerin korollanın üst dudağına göre uzunluğu, tüy durumu, kaliks boyu, nutlet yapısı ve tek veya çok yıllık oluşu kullanılır. Örtü tüyü, salgı tüyü, alt ve üst epidermanın şekli, hücre sayısı, büyüklüğü, stoma tipi, stoma komşu hücreleri sayısı, kristal, kutikula çıkıntısı gibi anatomik karakterler bakımından da farklılık gösterirler. Labiatae familyasındaki bitkiler taşıdıkları uçucu yağdan dolayı kendilerine has bir kokuya sahip olup bu uçucu yağ toprak üstü kısımlarında bulunan Labiatae tipi salgı tüylerinde ve diğer tip salgı tüylerinde salgılanır. Salgı hücrelerinin sayısıyla etken madde miktarı doğru orantılıdır (6-7).
Labiatae familyasında yer alan cinsler içerisinde uçucu yağlarında timol ve karvakrol bulunan farklı cins ve türler kekik olarak kullanılmaktadır. Bu familyadaki 5 cins [Origanum L., Satureja L., Coridothymus Rchb.f., Thymbra L. ve Thymus L.] kekik ortak adıyla bilinir, ancak kekik taksonlarının çoğunluğu Origanum cinsine

İlgili Kaynaklar







single.php