Türkiye’de yetişen Origanum L. (Labiatae) cinsi üzerinde epidermal incelemeler













































































































5
Yağ açık sarı veya açık amber renginde ve oldukça akışkan bir sıvıdır. Kuvvetli aromatik-kafur benzeri ve odunsu, küçük Hindistan cevizi veya rezeneyi hatırlatan serinletici bir kokuya sahiptir. Yağ, güçlü serinletici etki vermesinden ve baharatlıotsu özelliklerinden dolayı parfümeride kullanılır. Origanum yağının başlıca bileşiği sıvı fenol olan karvakroldür. Kuvvetli alkali ortam bu fenolün tuzlarını oluşturarak kokuyu bir anlamda öldürmektedir, bununla birlikte yağ sabun kokularında kullanılmaktadır. Yağ bundan başka et sosları, konserve yiyecekler, sirke vb. gıda maddelerine tat verici bir katkı maddesi olarak da kullanılır (48).
Origanum uçucu yağları ile yapılan bir yayında (48) daha önceden O. majorana ile yapılmış bir çalışmanın sonuçlarına göre akut oral LD50 değerinin ratlarda 2.24g/kg, akut dermal LD50 değerinin tavşanlarda 5g/kg olduğu belirtilmiştir. Aynı yayında belirtilen bir başka çalışmada ise O. vulgare ve başka kekik olarak kullanılan türler incelenmiş, yağın deri üzerinde hafif, mukoz membran üzerinde ise güçlü irritan etki gösterdiği, 2 yaşından küçük çocuklar ile hasta ve zarar görmüş deri üzerinde aşırı duyarlılığa sebep olduğu belirtilmiştir. Bundan başka yağın mukoz membran üzerinde % 1 den fazla konsantrasyonda kullanılmaması tavsiye edilmektedir. Toksisite çalışmalarında seyreltilmemiş Origanum yağının fare derisi üzerinde şiddetli, tavşan derisi için orta şiddette irritasyona neden olduğu, insan denekleri üzerinde yapılan leke testinde %2 konsantrasyonda reaksiyon oluşmadığı belirtilmiştir (48).
Akdeniz Bölgesinde yaygın halde bulunan kekik türlerinin içermiş olduğu yağların kompozisyonu üzerine birçok çalışma yapılmış ve yapıları aydınlatılmıştır. Ancak bu bitkilerde eterik yağ dışında başka maddeler de bulunmaktadır. O. majorana türünde flavonoit glikozitler (luteolin-7-diglikozit, apigenin-7-glikozit ve diosmetin-7-glikuronit), parafin (n-triakontan)ve -sitosterol gibi steroitler, triterpenik yapıda maddeler (oleanolik ve ursolik asit), rosmarinik asit, kafeik ait, labiatik asit, protein (yaklaşık %13), vitaminler (özellikle A ve C) ve tanenler gibi maddelerin de bulunduğu literatürde kaydedilmiştir (48). Bu bileşikler bitkide çiçeklenme dönemi, toplanma zamanı gibi değişken durumlarda artar yada azalabilir. Örneğin O. minutiflorum türünde en yüksek uçucu yağ içeriği (% 4.9) çiçeklenme



18. SAYFAYA BENZER SAYFALAR

tabs_sener_yagiz_191898 - Sayfa
...


18. SAYFA ICERIGI

5
Yağ açık sarı veya açık amber renginde ve oldukça akışkan bir sıvıdır. Kuvvetli aromatik-kafur benzeri ve odunsu, küçük Hindistan cevizi veya rezeneyi hatırlatan serinletici bir kokuya sahiptir. Yağ, güçlü serinletici etki vermesinden ve baharatlıotsu özelliklerinden dolayı parfümeride kullanılır. Origanum yağının başlıca bileşiği sıvı fenol olan karvakroldür. Kuvvetli alkali ortam bu fenolün tuzlarını oluşturarak kokuyu bir anlamda öldürmektedir, bununla birlikte yağ sabun kokularında kullanılmaktadır. Yağ bundan başka et sosları, konserve yiyecekler, sirke vb. gıda maddelerine tat verici bir katkı maddesi olarak da kullanılır (48).
Origanum uçucu yağları ile yapılan bir yayında (48) daha önceden O. majorana ile yapılmış bir çalışmanın sonuçlarına göre akut oral LD50 değerinin ratlarda 2.24g/kg, akut dermal LD50 değerinin tavşanlarda 5g/kg olduğu belirtilmiştir. Aynı yayında belirtilen bir başka çalışmada ise O. vulgare ve başka kekik olarak kullanılan türler incelenmiş, yağın deri üzerinde hafif, mukoz membran üzerinde ise güçlü irritan etki gösterdiği, 2 yaşından küçük çocuklar ile hasta ve zarar görmüş deri üzerinde aşırı duyarlılığa sebep olduğu belirtilmiştir. Bundan başka yağın mukoz membran üzerinde % 1 den fazla konsantrasyonda kullanılmaması tavsiye edilmektedir. Toksisite çalışmalarında seyreltilmemiş Origanum yağının fare derisi üzerinde şiddetli, tavşan derisi için orta şiddette irritasyona neden olduğu, insan denekleri üzerinde yapılan leke testinde %2 konsantrasyonda reaksiyon oluşmadığı belirtilmiştir (48).
Akdeniz Bölgesinde yaygın halde bulunan kekik türlerinin içermiş olduğu yağların kompozisyonu üzerine birçok çalışma yapılmış ve yapıları aydınlatılmıştır. Ancak bu bitkilerde eterik yağ dışında başka maddeler de bulunmaktadır. O. majorana türünde flavonoit glikozitler (luteolin-7-diglikozit, apigenin-7-glikozit ve diosmetin-7-glikuronit), parafin (n-triakontan)ve -sitosterol gibi steroitler, triterpenik yapıda maddeler (oleanolik ve ursolik asit), rosmarinik asit, kafeik ait, labiatik asit, protein (yaklaşık %13), vitaminler (özellikle A ve C) ve tanenler gibi maddelerin de bulunduğu literatürde kaydedilmiştir (48). Bu bileşikler bitkide çiçeklenme dönemi, toplanma zamanı gibi değişken durumlarda artar yada azalabilir. Örneğin O. minutiflorum türünde en yüksek uçucu yağ içeriği (% 4.9) çiçeklenme

İlgili Kaynaklar




Türkiye’de doğal olarak yetişen Allium cassium boiss., Allium isauricum hub.-mor. ve Allium ertugrulii Demirelma ve Uysal. (Alliaceae) türleri üzerine anatomik, morfolojik ve palinolojik çalışmalar Anatomical, morphological, and palynological investigations on Allium cassium boiss., Allium isauricum hub.-mor. and Allium ertugrulii Demirelma and Uysal. (Alliaceae) naturally growing in
Danisman: DOÇ. DR. MUHİTTİN DİNÇ, Universite: Selçuk Üniversitesi, Bolum: Fen Bilimleri Enstitüsü
Ozet: Bu çalışmada Allium sect. Molium’ma mensup ikisi endemik üç tür morfolojik, anatomik, palinolojik ve tohum mikromorfolojisi özellikleri ortaya konmuştur. Morfolojik olarak bu üç tür, çalışılan bol miktarda örneğe dayalı olarak literatürdeki deskripsiyonlarıyla ve birbirleriyle ka….




single.php