Zonguldak bölgesi sera gazı emisyon miktarlarının belirlenmesi



































































































































Çizelge 6.18 Zonguldak şehir merkezindeki benzinli ve dizel otomobillerden kaynaklanan VOC emisyon miktarları.

Uçucu Organik Bileşikler Alkanlar Alkenler Alkinler Aromatikler Karboniller Fenol ve Kresollar
Toplam VOC

Benzinli Otomobiller

Emisyon (ton/yıl)

%

4.07 28.12

2.09 14.45

0.55 3.83

7.00 48.33

0.68 4.71

0.08 0.57

14.49

100

Dizel Otomobiller

Emisyon (ton/yıl) %

0.002

9.78

0.010

38.34

0.002

7.87

0.002

8.64

0.008

32.35

0.001

3.01

0.025

100

Çizelge 6.18e göre Zonguldak şehir merkezinde (şehir merkezi araç sayımına göre) benzinli otomobillerden kaynaklanan VOC emisyon miktarlarını 4.07 ton/yıl alkan bileşikleri, 2.09 ton/yıl alken bileşikleri, 0.55 ton/yıl alkin bileşikleri, 7.00 ton/yıl aromatik bileşikler, 0.68 ton/yıl karbonil bileşikleri ile 0.08 ton/yıl fenol ve kresol bileşikleri oluşturmaktadır. Dizel yakıtlı otomobillerden kaynaklanan VOC emisyon miktarları ise 0.002 ton/yıl alkan bileşikleri, 0.010 ton/yıl alken bileşikleri, 0.002 ton/yıl alkin bileşikleri, 0.002 ton/yıl aromatik bileşikler, 0.008 ton/yıl karbonil bileşikleri ile 0.001 ton/yıl fenol ve kresol bileşiklerinden oluşmaktadır. Benzinli otomobillerde aromatikler, alkanlar ve alkenler en önemli 3 kirletici VOClar olurken, dizel otomobillerde ise alkenler, karboniller ve alkanlar önemli kirletici VOClardır. Atmosferik ömrü kısa olan ve yüksek reaktiviteye sahip aromatikler ve alkenler uzak mesafelere taşınamamakta ve yerel kirliliğe neden olmaktadırlar. Atmosferik ömrü uzun olan ve reaktivitesi düşük olan alkanların meteorolojik koşullara göre uzak mesafelere taşınmaları mümkündür (Xiao and Zhu 2003).
6.4 VOC/NOX ORANLARININ BELİRLENMESİ
Ozon oluşum fotokimyasal reaksiyonlarında organik bileşiklerin hangisinin etkili olduğunu bilmek için VOC/NOx oranından faydalanılır. Hesaplanan VOC/NOx oranına göre tepkimelerin VOC limitli veya NOx limitli tepkimeler olduğu söylenebilir. Bu sayede de ozon seviyelerini kontrol altında tutabilmek için hangi öncü gazların emisyonlarının kontrol edileceğine karar verilir. VOC/NOx oranı bir çok ülkede yapılan çalışmalarda belirlenmiştir. NMVOC/NOx oranı Çinin Guangzhou şehri için 30, Stuttgart için 3.9 ve Almanyadaki şehirleri için 3.5 ile 7.4 arasında hesaplanmıştır (Fenger et al. 1999, Xiao and Zhu 2003 Niedojadlo 2005).
83



106. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

dizel
emisyon
araç
toplam
tonyıl
benzinli


106. SAYFA ICERIGI

Çizelge 6.18 Zonguldak şehir merkezindeki benzinli ve dizel otomobillerden kaynaklanan VOC emisyon miktarları.

Uçucu Organik Bileşikler Alkanlar Alkenler Alkinler Aromatikler Karboniller Fenol ve Kresollar
Toplam VOC

Benzinli Otomobiller

Emisyon (ton/yıl)

%

4.07 28.12

2.09 14.45

0.55 3.83

7.00 48.33

0.68 4.71

0.08 0.57

14.49

100

Dizel Otomobiller

Emisyon (ton/yıl) %

0.002

9.78

0.010

38.34

0.002

7.87

0.002

8.64

0.008

32.35

0.001

3.01

0.025

100

Çizelge 6.18e göre Zonguldak şehir merkezinde (şehir merkezi araç sayımına göre) benzinli otomobillerden kaynaklanan VOC emisyon miktarlarını 4.07 ton/yıl alkan bileşikleri, 2.09 ton/yıl alken bileşikleri, 0.55 ton/yıl alkin bileşikleri, 7.00 ton/yıl aromatik bileşikler, 0.68 ton/yıl karbonil bileşikleri ile 0.08 ton/yıl fenol ve kresol bileşikleri oluşturmaktadır. Dizel yakıtlı otomobillerden kaynaklanan VOC emisyon miktarları ise 0.002 ton/yıl alkan bileşikleri, 0.010 ton/yıl alken bileşikleri, 0.002 ton/yıl alkin bileşikleri, 0.002 ton/yıl aromatik bileşikler, 0.008 ton/yıl karbonil bileşikleri ile 0.001 ton/yıl fenol ve kresol bileşiklerinden oluşmaktadır. Benzinli otomobillerde aromatikler, alkanlar ve alkenler en önemli 3 kirletici VOClar olurken, dizel otomobillerde ise alkenler, karboniller ve alkanlar önemli kirletici VOClardır. Atmosferik ömrü kısa olan ve yüksek reaktiviteye sahip aromatikler ve alkenler uzak mesafelere taşınamamakta ve yerel kirliliğe neden olmaktadırlar. Atmosferik ömrü uzun olan ve reaktivitesi düşük olan alkanların meteorolojik koşullara göre uzak mesafelere taşınmaları mümkündür (Xiao and Zhu 2003).
6.4 VOC/NOX ORANLARININ BELİRLENMESİ
Ozon oluşum fotokimyasal reaksiyonlarında organik bileşiklerin hangisinin etkili olduğunu bilmek için VOC/NOx oranından faydalanılır. Hesaplanan VOC/NOx oranına göre tepkimelerin VOC limitli veya NOx limitli tepkimeler olduğu söylenebilir. Bu sayede de ozon seviyelerini kontrol altında tutabilmek için hangi öncü gazların emisyonlarının kontrol edileceğine karar verilir. VOC/NOx oranı bir çok ülkede yapılan çalışmalarda belirlenmiştir. NMVOC/NOx oranı Çinin Guangzhou şehri için 30, Stuttgart için 3.9 ve Almanyadaki şehirleri için 3.5 ile 7.4 arasında hesaplanmıştır (Fenger et al. 1999, Xiao and Zhu 2003 Niedojadlo 2005).
83

İlgili Kaynaklar







single.php