Zonguldak bölgesi sera gazı emisyon miktarlarının belirlenmesi



































































































































(COmputer Program to calculate Emissions from Road Trafc), MOBILE (Mobile Source Emission Model) veya MVEI (Motor Vehicle Emission Inventory) gibi modeller kullanılarak belirlemek de mümkündür. 2004 yılında Türkiye geneli için yapılan bir çalışmada COPERT III modeli kullanılarak taşıtların neden olduğu emisyonlar ortaya konulmuştur. COPERT III yazılımı otomobiller, hafif ve ağır yük taşıtları, mopet ve motosikletler için, CO2, CH4, N2O, CO, NOx, NMVOC, PM emisyonlarını ve yakıta bağlı olan kurşun (Pb) ve SO2 emisyonlarını hesaplamaktadır. Yazılım kentsel, kırsal ve otoyol trafiğini ayrı ayrı hesaplayabilmektedir. Yakıt tüketimi, dış ortamın maksimum ve minimum sıcaklıkları, her kategorideki araç sayıları, araçların seyahat ettiği mesafeler ve ortalama araç hızları COPERT III yazılımının girdileridir. Çalışma sonucunda, 2004 yılı için Türkiye genelindeki taşıtların toplam emisyonu 3.37108 ton CO2, 7.30103 ton CH4, 2.26103 ton N2O, 9.30105 ton CO, 1.48105 ton NMVOC, 17.11103 ton PM, 2.79105 ton NOx, 1.06105 ton SO2 ve 6.58104 ton kurşun olarak belirlenmiştir. CO, hidrokarbon (HC = CH4 + NMVOC) ve Pb emisyonlarında otomobiller önde gelirken NOx, PM ve SO2 emisyonlarından ağır vasıtalar sorumludur. Çalışmada ayrıca, yakıt tüketimini ve emisyon miktarlarını azaltmak için şu önerilere de yer verilmektedir: taşıtların yenilenmesi, toplu taşımanın geliştirilmesi, trafik sıkışıklığının önlenmesi ve ortalama araç hızlarının arttırılması (Soylu 2007).
Emisyon envanterlerinin, coğrafi bilgi sistemleri ile birlikte kullanıldığı bir çalışmada ise hava kalitesi dağılım modelleri oluşturulmuştur. Bu amaçla İzmir ili için hazırlanan hava kalitesi karar destek sisteminde emisyon envanteri ile elde edilen emisyon miktarları modelin girdilerini oluşturmuştur. Endüstriyel tesislerden, evsel ısınmadan ve trafikten kaynaklanan PM, SO2, NOx ve CO emisyonları, USEPA tarafından geliştirilen ve uzun mesafeli taşınımları belirlemek için kullanılan CALPUFF dispersiyon modelinde veri olarak kullanılmıştır. Meteorolojik ve topografik verilerin de sisteme girilmesi sonrasında çalıştırılan CALPUFF modelinin çıktıları, dış ortamda yapılan ölçüm sonuçları ile karşılaştırılarak, modelin kalibrasyonu sağlanmıştır. Model çıktıları, bir coğrafi bilgi sistemi yazılımı olan ESRI kullanılarak, İzmir ili için 80 km 100 km boyutunda hava kirliliği dağılım haritaları oluşturulmuştur. Model sonuçları ve kirlilik dağılım haritalarına göre endüstri en çok havayı kirleten sektördür. Ayrıca, endüstriyel tesislerden kaynaklanan SO2nin %93ü, PMin %59u, NOxin %80i ve COın %80i metropolitan bölgeye şehir dışından taşındığı ortaya çıkmıştır (Elbir 2004).
42



65. SAYFAYA BENZER SAYFALAR

İstanbul Boğaz Köprüleri'nde taşıtların yarattığı kirliliğin Copert III ve Mobile 6 modelleri ile hesaplanması - Sayfa 61
12.Emisyon parametreleri Copert III modeli CO, NOx,VOC, CH4, PM, N2O, NH3, CO2, SO2, Bakır, Kadminyum, Kromyum, Nikel, Selenyum, Çinko kirletici emisyonlarının sıcak ve soğuk çalışma yüzdelerine bağlı olarak değerlerini vermektedir. Model gerek toplam olarak gerekse her bir araç cinsi için sonuçları Excel 97 ortamında veya modelin kendisine ait bir grafik formatında vermektedir. Copert III modeli ...

65. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

emisyonlar
emisyon
emisyonları
nmvoc
kaynaklanan
toplam


65. SAYFA ICERIGI

(COmputer Program to calculate Emissions from Road Trafc), MOBILE (Mobile Source Emission Model) veya MVEI (Motor Vehicle Emission Inventory) gibi modeller kullanılarak belirlemek de mümkündür. 2004 yılında Türkiye geneli için yapılan bir çalışmada COPERT III modeli kullanılarak taşıtların neden olduğu emisyonlar ortaya konulmuştur. COPERT III yazılımı otomobiller, hafif ve ağır yük taşıtları, mopet ve motosikletler için, CO2, CH4, N2O, CO, NOx, NMVOC, PM emisyonlarını ve yakıta bağlı olan kurşun (Pb) ve SO2 emisyonlarını hesaplamaktadır. Yazılım kentsel, kırsal ve otoyol trafiğini ayrı ayrı hesaplayabilmektedir. Yakıt tüketimi, dış ortamın maksimum ve minimum sıcaklıkları, her kategorideki araç sayıları, araçların seyahat ettiği mesafeler ve ortalama araç hızları COPERT III yazılımının girdileridir. Çalışma sonucunda, 2004 yılı için Türkiye genelindeki taşıtların toplam emisyonu 3.37108 ton CO2, 7.30103 ton CH4, 2.26103 ton N2O, 9.30105 ton CO, 1.48105 ton NMVOC, 17.11103 ton PM, 2.79105 ton NOx, 1.06105 ton SO2 ve 6.58104 ton kurşun olarak belirlenmiştir. CO, hidrokarbon (HC = CH4 + NMVOC) ve Pb emisyonlarında otomobiller önde gelirken NOx, PM ve SO2 emisyonlarından ağır vasıtalar sorumludur. Çalışmada ayrıca, yakıt tüketimini ve emisyon miktarlarını azaltmak için şu önerilere de yer verilmektedir: taşıtların yenilenmesi, toplu taşımanın geliştirilmesi, trafik sıkışıklığının önlenmesi ve ortalama araç hızlarının arttırılması (Soylu 2007).
Emisyon envanterlerinin, coğrafi bilgi sistemleri ile birlikte kullanıldığı bir çalışmada ise hava kalitesi dağılım modelleri oluşturulmuştur. Bu amaçla İzmir ili için hazırlanan hava kalitesi karar destek sisteminde emisyon envanteri ile elde edilen emisyon miktarları modelin girdilerini oluşturmuştur. Endüstriyel tesislerden, evsel ısınmadan ve trafikten kaynaklanan PM, SO2, NOx ve CO emisyonları, USEPA tarafından geliştirilen ve uzun mesafeli taşınımları belirlemek için kullanılan CALPUFF dispersiyon modelinde veri olarak kullanılmıştır. Meteorolojik ve topografik verilerin de sisteme girilmesi sonrasında çalıştırılan CALPUFF modelinin çıktıları, dış ortamda yapılan ölçüm sonuçları ile karşılaştırılarak, modelin kalibrasyonu sağlanmıştır. Model çıktıları, bir coğrafi bilgi sistemi yazılımı olan ESRI kullanılarak, İzmir ili için 80 km 100 km boyutunda hava kirliliği dağılım haritaları oluşturulmuştur. Model sonuçları ve kirlilik dağılım haritalarına göre endüstri en çok havayı kirleten sektördür. Ayrıca, endüstriyel tesislerden kaynaklanan SO2nin %93ü, PMin %59u, NOxin %80i ve COın %80i metropolitan bölgeye şehir dışından taşındığı ortaya çıkmıştır (Elbir 2004).
42

İlgili Kaynaklar







single.php