Zonguldak bölgesi sera gazı emisyon miktarlarının belirlenmesi



































































































































1997 yılında Amerika Birleşik Devletlerinin Kaliforniya eyaletinin Los Angeles bölgesinde gerçekleştirilen bir emisyon envanteri çalışmasında uzaktan algılama yöntemlerinden faydalanılmıştır. Eyalet genelindeki akaryakıt satış verileri ile infrared uzaktan algılama ölçüm sonuçları bir arada incelenerek araç başına ortalama 80 7 g/litre CO ve 9.3 1.5 g/litre VOC emisyonu olduğu hesaplanmıştır. Ayrıca bu çalışma sırasında farklı gelir seviyesine sahip bölgelerdeki emisyon oranları da karşılaştırılmış ve en düşük gelir seviyesine sahip olan bölgelerdeki motorlu taşıtlardan kaynaklı CO ve VOC emisyonlarının, en yüksek gelir seviyesine sahip olan bölgelerdeki motorlu taşıtlardan kaynaklı CO ve VOC emisyonlarına göre iki kat daha fazla olduğu belirlenmiştir (Singer and Harley 2000).
Emisyon envanterlerinin hava kalitesi modellemesi ile kullanıldığı bir çalışma ise Portekizin başkenti Lizbonda yapılmıştır. Trafikten kaynaklanan emisyonların şehrin hava kalitesine etkisinin araştırıldığı çalışmada hem tabandan-tavana hem de tavandan-tabana yöntemler kullanılmıştır. Tabandan-tavana yöntemde sadece ana yollardaki trafik çizgisel kaynak olarak envantere dahil edilmiştir. Araç hızlarının kentsel bölgelerde 30 km/s, otoyollarda 120 km/s ve diğer yollarda da 70 km/s olduğu varsayımı yapılmıştır. Tipik bir yaz günü için CO, NOx ve NMVOC emisyonları hesaplanmıştır. Tavandan-tabana yaklaşımda ise ülke genelindeki trafik emisyonları, alansal kaynak olarak düşünülmüş ve nüfus verileri ile orantılı olarak küçük parçalara ayrılmıştır. Daha sonra farklı iki yöntemden elde edilen sonuçlar kıyaslanmıştır. Lizbon şehir geneli için iki farklı yöntemden gelen sonuçlar birbirine yakın çıkarken daha küçük ölçekli mahalleler için elde edilen sonuçlar oldukça farklı çıkmıştır. Bu farkın nüfus verilerinin mekansal dağılımlarındaki farklılıklardan kaynaklandığı belirtilmiştir. Trafikten kaynaklanan emisyonların, hava kalitesine etkisinin anlaşılabilmesi için de envanter sonuçları, model girdisi olarak kullanılmıştır. Bu çalışmada kullanılan model, Troposferik ozon konsantrasyonlarını belirlemek için geliştirilmiş olan Urban Airshed Model (UAM CB IV) atmosferik taşınım modelidir. Meteorolojik verilerin elde edilmesi için de 3 boyutlu Colorado State University Mesoscale Model (CSUMM) meteorolojik modeli kullanılmıştır. UAM modeli, bir kez bütün emisyonlar modele dahil edilerek bir kez de trafikten kaynaklanan emisyonlar modele dahil edilmeden çalıştırılmıştır. Trafikten kaynaklanan emisyonlar modele dahil edildiğinde, Lizbondaki troposferik ozon konsantrasyonunun pik değerinin 180 g/m3den 360 g/m3e yükseldiği görülmüştür (Borrego 2000).
Emisyon envanterlerinin geçerliğinin kanıtlanması için, envanter sonuçlarının dış ortam hava kalitesi ölçümleri ve fotokimyasal hava kalitesi modeli ile birlikte kullanıldığı bir çalışma,
46



69. SAYFADAKI ANAHTAR KELIMELER

emisyon
kaynak
emisyonlar
envanter
trafik
çalışma


69. SAYFA ICERIGI

1997 yılında Amerika Birleşik Devletlerinin Kaliforniya eyaletinin Los Angeles bölgesinde gerçekleştirilen bir emisyon envanteri çalışmasında uzaktan algılama yöntemlerinden faydalanılmıştır. Eyalet genelindeki akaryakıt satış verileri ile infrared uzaktan algılama ölçüm sonuçları bir arada incelenerek araç başına ortalama 80 7 g/litre CO ve 9.3 1.5 g/litre VOC emisyonu olduğu hesaplanmıştır. Ayrıca bu çalışma sırasında farklı gelir seviyesine sahip bölgelerdeki emisyon oranları da karşılaştırılmış ve en düşük gelir seviyesine sahip olan bölgelerdeki motorlu taşıtlardan kaynaklı CO ve VOC emisyonlarının, en yüksek gelir seviyesine sahip olan bölgelerdeki motorlu taşıtlardan kaynaklı CO ve VOC emisyonlarına göre iki kat daha fazla olduğu belirlenmiştir (Singer and Harley 2000).
Emisyon envanterlerinin hava kalitesi modellemesi ile kullanıldığı bir çalışma ise Portekizin başkenti Lizbonda yapılmıştır. Trafikten kaynaklanan emisyonların şehrin hava kalitesine etkisinin araştırıldığı çalışmada hem tabandan-tavana hem de tavandan-tabana yöntemler kullanılmıştır. Tabandan-tavana yöntemde sadece ana yollardaki trafik çizgisel kaynak olarak envantere dahil edilmiştir. Araç hızlarının kentsel bölgelerde 30 km/s, otoyollarda 120 km/s ve diğer yollarda da 70 km/s olduğu varsayımı yapılmıştır. Tipik bir yaz günü için CO, NOx ve NMVOC emisyonları hesaplanmıştır. Tavandan-tabana yaklaşımda ise ülke genelindeki trafik emisyonları, alansal kaynak olarak düşünülmüş ve nüfus verileri ile orantılı olarak küçük parçalara ayrılmıştır. Daha sonra farklı iki yöntemden elde edilen sonuçlar kıyaslanmıştır. Lizbon şehir geneli için iki farklı yöntemden gelen sonuçlar birbirine yakın çıkarken daha küçük ölçekli mahalleler için elde edilen sonuçlar oldukça farklı çıkmıştır. Bu farkın nüfus verilerinin mekansal dağılımlarındaki farklılıklardan kaynaklandığı belirtilmiştir. Trafikten kaynaklanan emisyonların, hava kalitesine etkisinin anlaşılabilmesi için de envanter sonuçları, model girdisi olarak kullanılmıştır. Bu çalışmada kullanılan model, Troposferik ozon konsantrasyonlarını belirlemek için geliştirilmiş olan Urban Airshed Model (UAM CB IV) atmosferik taşınım modelidir. Meteorolojik verilerin elde edilmesi için de 3 boyutlu Colorado State University Mesoscale Model (CSUMM) meteorolojik modeli kullanılmıştır. UAM modeli, bir kez bütün emisyonlar modele dahil edilerek bir kez de trafikten kaynaklanan emisyonlar modele dahil edilmeden çalıştırılmıştır. Trafikten kaynaklanan emisyonlar modele dahil edildiğinde, Lizbondaki troposferik ozon konsantrasyonunun pik değerinin 180 g/m3den 360 g/m3e yükseldiği görülmüştür (Borrego 2000).
Emisyon envanterlerinin geçerliğinin kanıtlanması için, envanter sonuçlarının dış ortam hava kalitesi ölçümleri ve fotokimyasal hava kalitesi modeli ile birlikte kullanıldığı bir çalışma,
46

İlgili Kaynaklar







single.php